Peki, elektrik, su, doğalgaz vermemek Hobi Bahçeleri için çözüm olacak mı?

Hobi Bahçeleri ile ilgili torba kanun geçtiğimiz günlerde Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. İlgili kanuna göre bu parsellere elektrik, su ve doğalgaz verilmeyecek.

Peki, elektrik, su, doğalgaz vermemek Hobi Bahçeleri için çözüm olacak mı?

Bilindiği üzere Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu, Orman Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair 7584 nolu Kanun, 20 Haziran 2026 tarihli ve 33286 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Nitekim kamuoyunun Hobi Bahçeleri ile ilgili merakla beklediği torba yasada 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’nda yapılan ilave ve değişikliklerle;

• 1163 sayılı Kooperatifler Kanununa tabi kooperatifler, tarımsal niteliği korunacak alanlarda yer alan taşınmazlar (hobi bahçesi) üzerinde mülkiyet ve sınırlı ayni hak edinemeyecek.
• Tarımsal amaçlı kooperatifler ise ancak Bakanlık izniyle edinim yapabilecek.
• Bu Kanun uyarınca izin alınmadan yapılmış her türlü yapı ve tesise, ilgili idareler, kurum ve kuruluşlar tarafından elektrik, su ve doğal gaz bağlantısı ve abonelikleri tesis edilmeyecek.
• Araziye zarar verenlere, tahrip edilen mutlak tarım arazileri, özel ürün arazileri ve dikili tarım arazilerinin her metre karesi için 2.500 TL idarî para cezası verilecek.
• Tarım dışı arazi kullanımına izinsiz başlanılması veya hazırlanan toprak koruma projelerine uyulmaması halinde arazilerinin her metre karesi için 2.500 TL idarî para cezası verilecek.

Ekonomim yazarı Ali Ekber YILDIRIM bugünkü Tarım Dünyasından köşesinde bu konuyu ele almış. Zira yürürlüğe giren “torba kanun”da çok farklı konularla ilgili önemli düzenlemeler var. Alkollü içki reklam ve tanıtım yasağı, sigara üretiminde kullanılacak yerli tütünle ilgili düzenleme, Çeltik ekim alanları ile ilgili maddeler, 6831 sayılı Orman Kanunu ile ilgili değişiklikler vs. var. Ama en çok merak edilen ve uzun zamandır beklenen, hobi bahçeleri konusundaki düzenelemeleri içeren Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Kanunu’ndaki değişiklikler oldu.

Hobi bahçeleryle ilgili geçmişten günümüze süreç nasıl gelişti?

En çok değişiklik yapılan yasalardan birisi 19 Temmuz 2005 tarihli ve 25880 nolu Resmi Gazete‘de yayımlanarak yürürlüğe giren 5403 sayılı Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu’dur. Nitekim aynı yıl 15 aralıkta Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu Uygulama Yönetmeliği yayımlandı. Zaman içinde Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda yapılan çok sayıda değişiklik, düzenleme ve kanuna dayanılarak çıkarılan yönetmelik büyük tartışma yarattı. 

4 Kasım 2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7255 Sayılı Gıda, Tarım ve Orman Alanında Bazı Düzenlemeler Yapılması Hakkında Kanun ile hobi bahçelerindeki yapıların yıkılmasına karar verilmiş, hapis cezası gibi ağır cezalar getirilmiş ve kamuoyunda büyük yankı uyandırmıştı. Ancak 4 Nisan 2026 tarihli Resmi Gazete’de “Arazi Kullanım Planlaması Uygulama Yönetmeliği” ve aynı gün “Tarım Arazilerinin Korunması ve Kullanılması Hakkında Yönetmelik” yayımlanmak suretiyle bu sorun çözülmeye çalışıldı. Çünkü hobi bahçelerinin toplu olarak yıkılacağı konusu gündeme geldi.

Hal böyle olunca hobi bahçesi sahibi veya elinde bu amaçla tarlası olan vatandaşlar, son dönemdeki değişikliklere kilitlendi. Zira torba kanun denilince akla ilk olarak “hobi bahçeleri ne olacak?” sorusu geliyor. Çünkü toplum birçok konuda olduğu gibi ikiye bölünmüş durumda. Hobi bahçelerinin hukuka aykırı bir şekilde kaçak olarak tarım arazilerine yapıldığını ve yasaların uygulanarak bu yapıların yıkılmasını isteyenler var. Diğer tarafta, yazlık alacak paraları olmadığını, çocuklarının ayağı toprağa değsin, kendi sebzelerini, meyvelerini üretmek için hobi bahçesi aldıklarını ve bunların yıkılmasına şiddetle karşı çıkanlar var. 

Torba kanunda hobi bahçeleri için neler var?

20 Haziran 2026 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” da 25’inci maddeye göre; hobi bahçelerindeki yapılara elektrik, su ve doğalgaz bağlanmayacak. Daha doğrusu kanun maddesinde hobi bahçeleri geçmiyor. Bu kanun kapsamında izin alınmadan yapılmış her türlü yapı ve tesise elektrik su ve doğal gaz bağlantısı yapılmayacağı ifade ediliyor.

Sorumluluk yerel yönetimlerde ve şirketlerde

Torba kanundaki bu düzenleme ile Tarım ve Orman Bakanlığı, hobi bahçeleri ve izin alınmadan yapılan diğer tüm kaçak yapılarla ilgili sorumluluğu yerel yönetimlere yani belediyelerle, elektrik ve doğal gaz dağıtım şirketlerine yüklüyor. Buna göre, bu kaçak yapılara elektrik, su ve doğal gaz bağlayan kurumlara, kuruluşlara abone başına 100 bin lira ceza kesilecek. Bu cezanın tebliğinden itibaren abonelik 30 gün içerisinde iptal edilmezse her ay için ayrıca 100 bin lira idari para cezası kesilecek. Öte yandan torba kanun ile yapılan bir başka düzenleme ile tarım arazilerinin amaç dışı kullanımı kapsamında tarım arazisini bozanlara daha önce metrekare başına 10 lira olan para cezası 2 bin 500 liraya çıkarıldı. Bu düzenleme de hobi bahçelerini kapsıyor.

Yapılan düzenleme sonrasında Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Kanunu’na göre cezaya ilişkin madde şöyle oldu: “Arazi kullanımı için izinsiz işe başlanılması ya da alınan izne uygun kullanılmaması halinde; valilik işi tamamen durdurur, yapılan iş tamamlanmış ise kullanımına izin verilmez. Arazi sahibine veya araziyi bozana 1000 Türk Lirasından az olmamak kaydıyla, kullanılan veya zarar verilen alanın her metrekaresi için on Türk Lirası idarî para cezası verilir” hükmü yeni torba kanunda her metrekaresi için 2 bin 500 lira olarak düzenleniyor. Büyük ova koruma alanlarında bu ceza iki katı olarak uygulanır hükmüne bağlı olarak,  izinsiz yapı büyük ova kapsamındaki yerlerde ise metrekare başına 5 bin lira idari para cezası uygulanacak.

İdarî para cezasının tebliğinden itibaren bir ay içinde başvurularak Toprak Koruma ve Arazi Kullanım Kanunu’nun “Tarım arazilerinin korunmasını” öngören 13’ üncü veya 14’ üncü maddelerdeki izinlerin alınması şartıyla işin tamamlanmasına, bitmiş ise kullanımına izin verilebilir. Başvuru yapmayanlara veya izin talepleri uygun görülmeyenlere, izinsiz bütün yapılarını yıkması ve araziyi tarımsal üretime uygun hale getirmesi için iki ay süre verilir. Aksi taktirde valilikçe faaliyet durdurulur ve bu bendin ikinci cümlesinde belirtilen idarî para cezası üç katı olarak uygulanır. İzinsiz bütün yapılar, bir ay içinde belediyeler veya il özel idarelerince yıkılır ve taşınmazlar tarımsal üretime uygun hale getirilir. Arazinin tarımsal üretime uygun hale getirilmesi için yıkım ve temizleme masrafları sorumlulardan tahsil edilir.”

Aynı düzenleme ile “toprak koruma projelerine aykırı hareket edilmesi halinde, valilik tarafından, bozulan arazinin her metrekaresi için 2 bin 500 lira Türk Lirası idarî para cezası uygulanır.

Mevzuat netleşti mi yoksa daha da karmaşık hale mi geldi?

Özetle, söz konusu son tarba yasası ile hobi bahçeleri ile ilgili mevzuat biraz daha karmaşık hale geliyor. Önceki düzenlemelerde hobi bahçesinin yıkılması öne çıkarken bu yeni düzenlemede hobi bahçelerine ve kaçak, izinsiz yapılara elektrik, su ve doğalgaz bağlanmaması öngörülüyor. Elektrik, su ve doğalgaz verilmezse zaten bu yapılarda yaşamak, sebze, meyve üretmek imkansız hale gelir. Bu kanunun ne derece uygulanabilir olduğunu ilerleyen günlerde hep beraber göreceğiz. Hobi bahçeleri ile ilgili sorunu çözmek için öncelikle sahada mevcut durumun tespit edilmesi ve çözümün bu tespitler dikkate alınarak aranması gerekecek.

Kaynak; https://www.ekonomim.com/kose-yazisi/elektrik-su-dogalgaz-vermeyerek-hobi-bahceleri-sorunu-cozulebilir-mi/901547

Düzenleyen; İnş. Müh. Mithat GÜNEY, PMP