Kira artışında yüzde 25 sınırı baskısına karşı 7 maddelik çözüm;
Satılık konutta ateş düştü, fiyatlar frene bastı ancak kiralıkta yükseliş sürüyor. İşte kira artışında yüzde 25 sınırı baskısına karşı 7 maddelik çözüm önerisi;
İşte kira artışında yüzde 25 sınırı baskısına karşı 7 maddelik çözüm önerisi;
Satılık konutta ateş düştü, fiyatlar frene bastı ancak kiralıkta yükseliş sürüyor. Zira ev arayan çok, konut az. Artan nüfus da bu yükselişte bir diğer faktör. Ancak bu tabloya rağmen kiraları dizginlemek mümkün. Piyasanın normale dönmesi için birtakım düzenlemelerin yapılması gerekiyor. İşte kira artışında yüzde 25 sınırı baskısına karşı 7 maddelik çözüm önerisi;
Türkiye Gazetesi Necmi ÇİÇEKÇİ’nin haberine göre; Pandemi sonrasında değişen ekonomik şartlar, yükselen enflasyon ve dövizdeki artış konut sektörünü derinden yaraladı. İnşaat maliyetlerindeki yükselişle birlikte konut arzı talebin gerisinde kaldı. Yaşanan durum fiyatların bir anda tavan yapmasına neden oldu. Öyle ki 2022-2023 yılında hem satılık ev hem de kiralık konut fiyatlarında yüzde 150’nin üzerinde artışlar görüldü.
Hükûmet piyasayı domine etmek için bir takım düzenlemeleri devreye aldı. 2023 yılı son çeyreği itibarıyla satılık konut fiyatlarında yükseliş frene bastı, ancak kiralık konut talebinin artması nedeniyle bu alandaki yükselişler devam etti. Özellikle büyükşehirlerde kiralık konut fiyatlarının en fazla arttığı bölgeler oldu. Bu hafta kiralık konut fiyatlarının gerilemesi için alınabilecek tedbirleri detaylı bir şekilde anlatacağız. Yalnızca konut arzının artması; hızla artan nüfus ve yüksek talep sebebiyle bu probleme çözüm olamıyor. Bu yüzden geniş çerçeveli bir strateji ortaya koymak gerekiyor.
Mevcut İmarlı Arsalar için Proje şartı konulmalı
Bir diğer konu da alınan arsaların yatırım amaçlı tutulması… Bunu hem bireysel yatırımcı hem de özel şirketler yapabiliyor. Mevcut ekonomik şartlarda arsaların iyi prim yapması sebebiyle uzun vade bekletilebiliyor. Bu noktada devletten alınacak olan arsaların takibi iyi yapılmalı. İmarlı arsalarda bir sene içinde inşaat başlamazsa devlet istimlak hakkını kullanabilmeli.
Kentten köye tersine göç hızlanmalı
Taşı toprağı altın diye gelinen metropoller eski cazibesini yitirdi. Hayat pahalılığından büyükşehirlerden taşraya göç başladı. Ancak büyükşehirler hâlâ çok kalabalık. Bu sebeple kentten köye tersine göç teşvik edilmeli. Bu noktada hükûmetin bazı destekleri var. Mesela köyünde çiftçilik yapacak olanlara bazı destekler veriliyor. Ya da Anadolu’da arsa alanlara ev yapmaları için uygun şartlarda kredi imkânı sağlanıyor.
Mülkiyet Davaları çözüme kavuşmalı
Miras yoluyla devredilen arsa veya konutlar mal paylaşım problemi sebebiyle piyasaya kazandırılamıyor. Mahkemelerde bekleyen binlerce dava bulunuyor. Bu mülkiyet davalarının bir an önce sonuçlandırılması için özel bir birim kurulmalı. İhtisas mahkemelerine özel yetkiler verilebilir. Ya da ara bulucuların bu konudaki yetkileri genişletilebilir.
Yeni İmar Alanları oluşturulabilir
Arzın artması için mutlak suretle yeni imar alanları açılmalı. Atıl durumda bulunan hazine arazilerinin konut projelerine dönmesi için yeni bir yol haritası hazırlanmalı. Yalnızca arazi vermek yetmez, ayrıca bu alanlara altyapı hızla götürülmeli. İmara açılan arazilerde özel şirketler dışında; devlet eliyle ‘kiralık konutlar’ da inşa edilebilir. Burada TOKİ ve Emlak Konut aktif rol oynayabilir.
Boş Duran Evlere Vergi getirilmeli
Bir diğer konu da boş tutulan evler… Sadece İstanbul’da 500-700 bin arasında boş daire olduğu tahmin ediliyor. Ev sahipleri yüzde 25 zam sınırına takılmamak, daha fazla prim yapacak ya da farklı sebeplerden dolayı evlerini kiraya vermiyor. Bu da ihtiyacın karşılanmasına engel oluyor. Dünyanın birçok ülkesinde olduğu gibi bizde de boş evlerden vergi alınabilir. Hükûmetin bu konuda bir çalışması var. Şayet devreye alınırsa kiralık konut piyasasında rahatlama gözlenecektir.
İnşaat Malzemesinde vergi düşürülmeli
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), aralık ayı inşaat maliyet endeksi verisini açıkladı. Buna göre inşaat maliyet endeksi, 2023 yılı aralık ayında bir önceki aya göre yüzde 1,94 arttı, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 67,31 yükseldi. Öte yandan inşaat maliyetlerinde arsa payları da yüzde 50’leri geçti. Bu şartlarda müteahhitlere yeni proje üretmeleri için destek vermek gerekiyor. İnşaat malzemelerindeki KDV yükünün hafifletilmesi ilk adım olabilir. Ayrıca yeni finansman kaynakları da oluşturulmalı.
Kentlerimiz hızlı bir şekilde dönüşmeli
Türkiye’de dönüştürülmesi gereken konut sayısı 5 milyonun üstünde, bunun 1,5 milyonu aciliyet arz ediyor. Sadece İstanbul’da acil dönüşüm ihtiyacı olan konut sayısı ise 600 bin civarında. Bu tablodan da anlayacağınız üzere kentsel dönüşüm ne pahasına olursa olsun hızlandırılmalı. Hem güvenlik hem de konut talebinin karşılanması bakımında oldukça önemli bir konu. Hükûmet bu konuda oldukça iyi işlere imza atıyor.
Son olarak yürürlüğe alınan kentsel dönüşüm kredisi bu anlamda büyük bir fırsat sunuyor. Bu doğrultuda hak sahiplerine bir konut için 700 bin liraya kadar hibe, 700 bin liraya kadar da kredi verilecek. İş yerleri için ise 350 bin liraya kadar hibe, 350 bin liraya kadar da kredi desteği verilecek. Kredilerin vadesi 10 yıl olacak. İlk 12 taksite ise faiz uygulanmayacak. Kiracılara da bir kereye mahsus ve karşılıksız 100 bin lira tahliye desteği verilecek.
Konutların Turizm Amaçlı Kiralanması Faaliyetlerinin Düzenlenmesine İlişkin Yönetmelikte Değişiklik
Kültür ve Turizm Bakanlığı, 26 Ocak 2024 tarih ve 32441 sayılı Resmi Gazete‘de Konutların Turizm Amaçlı Kiralanması Faaliyetlerinin Düzenlenmesine İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasında Dair Yönetmelik yayımladı.
Şubat 2024 kira zam oranları belli oldu
TÜİK Ocak 2024 TÜFE verilerine göre, 12 aylık ortalama TÜFE artış oranı yüzde 54,72 olarak açıkladı. Bu artış oranı aynı zamanda, konutlarda ve işyerlerinde Şubat 2024 kira zam oranı olarak baz alınmaktadır. Zira mevzuata göre kira artış oranı, kira sözleşmesinin dolduğu tarihi takip eden ayın açıklanan 12 aylık TÜFE ortalaması üzerinden hesaplanıyor. Dolayısı ile evini veya iş yerini kiraya veren gayrimenkul sahipleri, bu oranın üzerinde bir kira artışı yapamıyor.
Konutlarda yüzde 25 Kira Artış Oranı sınırlaması 1 yıl süreyle uzadı
Adalet Bakanı Yılmaz Tunç; “2 Temmuz 2023’ten 2 Temmuz 2024 tarihine kadar bir yıl süreyle Konutlarda yüzde 25 Kira Artış Oranı sınırlaması devam edecek.” dedi.
Kira artış oranı yüzde 25’i geçemeyecek
Adalet Bakanı Bekir Bozdağ, geçici kira artış oranı ile ilgili açıklamalarda bulundu. Bakan Bozdağ 1 Temmuz 2023 tarihine kadar yenilenecek konut kira sözleşmelerinde artışın en çok yüzde 25 oranında yapılabileceğini açıkladı. Normalde kira artış oranı TÜİK tarafından açıklanan Tüketici Fiyat Endeksi‘nin (TÜFE) on iki aylık ortalaması baz alınarak hesaplanıyordu. Haziran ayı kira artış oranı yüzde 39,33 olarak açıklanmıştı.
Kaynak; https://www.turkiyegazetesi.com.tr/ekonomi/yuzde-25-sinirina-ragmen-artis-yedi-maddelik-kira-1023909 Düzenleyen: Baki Sancak Türkiye Gazetesi
Düzenleyen; İnş. Müh. Mithat GÜNEY, PMP
