2805 Sayılı Yasanın Uygulanması ve İzlenmesine İlişkin Yönetmelik yayımlandı

Resmî Gazete’de 2805 Sayılı Yasanın Uygulanması ve İzlenmesine İlişkin Yönetmelik yayımlandı.

2805 Sayılı Yasanın Uygulanması ve İzlenmesine İlişkin Yönetmelik yayımlandı

25 Ağustos 1983 tarihli ve 18146 sayılı Resmî Gazete’de 2805 Sayılı Yasanın Uygulanması ve İzlenmesine İlişkin Yönetmelik yayımlandı.

I- GENEL HÜKÜMLER

1- Yasal Dayanak

Bu yönetmelik 2805 sayılı Yasanın 34. maddesinin (b) ve (e) fıkraları gereğince düzenlenmiştir.

2- Amaç

2805 Sayılı Yasa gereğince yapılacak işlemlere açıklık getirmek ve Yasanın uygulama alanlarında birlik ve beraberlik içinde uygulanmasını ve izlenmesini sağlamaktır.

3- Kapsam

Bu yönetmelik Yasada belirtilen ve aşağıda sıralanan alanlardaki gecekondular dahil bütün yapılarda uygulanır.

• A — Belediye sınırları ile mücavir alan sınırları içindeki;
  • a) 6785 sayılı İmar Yasasının uygulama alanlarında kalan yerlerdeki 17 Ocak 1957 tarihinden sonra yapılmış yapılar.
  • b) 17 Ocak 1957 tarihinden sonra kurulan Belediyeler ile yine bu tarihten sonra mücavir alan sınırlan onaylandıktan sonra bu sınırlar içinde yapılmış olan yapılar.
  • c) Köy ve mezraların yerleşik alanları ile civarında yapılmı yapılar
• B — 6785 Sayılı imar Yasasının Ek 8. maddesi gereğince çıkarılan yönetmeliğin 1.03 maddesi kapsamına giren. İmar ve İskan Bakanlığınca sınırları belirlenerek. Bakanlar Kurul u Kararı alınmı olan yerlerden 10 Ocak 1975 tarihinden sonra yapılmış olup,
  • a) Deniz ve Göl kenarlarından itibaren 3 km. lik kuşak,
  • b) Nehir kenarlarında 500 m. lik kuşak.
  • c) 10.000 ile 100 000 arasında nüfuslu belediyelerin sınırları ile bu belediyelerin mücavir alan sınırlarına 5 km. lik kuşak.
  • d) Nüfusu 100.000 den fazla belediyelerin mücavir sınırı etrafında 10 km. lik kuşak,
  • e) Metropoliten alan sınırlarına 25 km. lik kuşak

içindeki yapılır.

• C — Bu yerler dışında her ölçekte mevzii imar planı olan yerler içinde kalan yapılar.
• D — (B) bendi dışında kalan Sanayi, Depolama, Turistik ve Tarımsal yapılar.

4- Tanımlar:

Bu yönetmeliğin uygulanmasında kullanılan bazı terimler aşağıda gösterilmiştir;

Konut:
Bir kişi veya ailenin bütün ihtiyaçlarını karşılayan müstakil yaşamasına elverişli bağımsız bölümdür.

Köy ve Mezraların Yerleşik Alanı:

Belediye ve mücavir alan sınırlan dışında kalan köylerin ve mezraların toplu olarak bulunduğu yerlerde mevcut binaların en dışta olanlarının dış kenarlarının 100 metre dışından geçirilecek bi r çizginin içinde kalan alandır. Bu alanın tesbiti 14/11/1975 gün ve 15412 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan «6785/1605 sayılı İmar Yasasının E k 7 ve 8, Maddelerine İlişkin Yönetmeliğin Kapsamına Giren Alanlardaki Belediye ye Mücavi r Saha Sınırları Dışında Kalan Köylerin ve Mezraların Yerleşik Alanlarında uygulanacak Yönetmelik» esaslarına göre yapılır.

Köy ve Kasabaların Toplu Yerleşme Alanları:

İmar planı olmayan kasabalar ile herhangi bi r belediyenin mücavir alan sınırları içinde olupta ima r planı bulunmayan köylerin toplu olarak bulunduğu yerlerde mevcut binaların en dışta olanlarının dış kenarlarından geçirilecek bir çizginin içinde kalan alandır.

Konut Müştemilatı:
Genellikle binanın odunluk, kömürlük, çamaşırlık gibi hizmetlerini gören ikamet edilemiyen yerler ile kapıcı, kaloriferci, bahçıvan gibi kimselerin ikametleri için ayrılan binanın bodrum katında veya çatı katında veya bahçede tertiplenen kısımlarda köy ve mezraların yerleşik alanlarında aynı parsel üzerinde bulunan kümes, ahır, ağıl, samanlık, arabalık gibi köylünün tarım ve hayvancılıkla ilgili uğraşlarına ait yöresel özellik taşıyan yapılardır.

Kat Planı:
Tapuda tescile esas olacak herhangi bir kattaki bağımsız bölümlerden (mesken veya işyeri) birine ait plandır.

Hak Sahibi: (Gecekonduda)

Yasa gereğince kendisine arsa veya konut tahsis edilecek kimselerin kendisinin veya eşinin veya reşit olmayan çocuğunun herhangi bir belediye sınırı içinde ev yapmaya uygun arsaya veya herhangi bi r yerde ev veya apartmanın ayrı bir dairesine karşılık olan payına sahip bulunmayan kimsedir.

Taşıyıcı Eleman:
Binanın düşey ve yatay yüklerini zemine aktaran yapı elemanıdır.

Tarımsal Yapı:

Tarım ve hayvancılık üretimini korumak amacına yönelik, üretimden pazarlamaya kadar tüm faaliyeti içeren entegre tesis niteliğinde olmayan kümes, ahır, ağıl, sera, su ve yem depoları, gübre ve silaj çukurları, arıhaneler için gerekli görülen konut dışı yapılanmalardır.

Ebatlı Kroki:

Yapının mekanlarını ve kat sayışını tek çizgi ile ifade eden ve dış sınırını ölçülendiren ölçekli (tasarımlardır) krokilerdir.

Gecikme Faizi:

6183 Sayılı Amm e Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre tespit edilen faizdir.

Yasa:

Bu yönetmelik içinde yasa kelimeleri 2805 sayılı Yasayı ifade eder.

Fen Elemanı:

6785 sayılı İmar Yasasının 14. maddesinde sayılan teknik elemanlardır.

Doğal Afet :

Deprem (yer sarsıntısı), yangın, su baskını, yer kayması (heyelan, toprak kayması), çiğ düşmesi, yeraltı suyu yükselmesi, kaya düşmesidir.

Yeraltısuyu Koruma Alanı :

İçme ve kullanma suyu sağlanan kuyu veya kuyu gruplarının bulunduğu yerin topografik ve hidrojeolojik karakteristikleri ile kuyu özelliklerinin ortak değerlendirilmesi sonucunda yersel olarak belirlenecek alandır.

İmar Fon’u (Fon) :

Yasanın 24 ncü maddesi gereğince belediyeler ve özel idareler emrinde teşekkü l ettirilen fondur.
Bakanlık :
Yönetmelik İçinde geçen Bakanlık kelimesi imar ve İskan Bakanlığını ifade
etmektedir.

5- Kullanma İzni Verilmi Sayılacak Yapılar :

Gecekondular hariç, aşağıda belirtilen yapılardan -.
a) Kö y ve mezraların yerleşik alanları ve civarında köy nüfusuna kayıtlı
ve köyde sürekli oturanlara ait konut ve müştemilat ile köy nüfusuna kayıtlı olan
köyde sürekli otursun veya oturmasın kendisine miras yoluyla intikal eden konut
ve müştemilatlar ile köy tüzel kişiliği veya diğer kamu kuruluşları tarafından yapılan kamu hizmetine, tahsisli, yapılara,
b) 6785 Sayılı imar Yasasının uygulama alanlarında kalan yerlerdeki 17
Ocak 1957 tarihinden önce yapılmı yapılara,
c) 6785 Sayılı imar Yasasının Ek madde 8 kapsamına giren alanlarda,
10 Ocak 1975 tarihinden önce yapılmı yapılara,
d) Belediye ve mücavir alan sınırları dışında, 6785/1605 sayılı imar Yasasının Ek 8 nci maddesi gereğince çıkarılan yönetmeliğin 1.03 maddesi kapsamı dı
şında kalmakla beraber, sanayi depolama, turistik ve tarımsal nitelik taşımayan
yapılara,
e) Tür k Silahlı Kuvvetlerine ait harekat, eğitim ve savunma amaçlı yapılarla bu amaca tahsisli aynı yerdeki diğer yapılara,
Kullanma izni verilmi sayılır.
Ancak, (b) ve (c) bendlerindeki yapılarda söz konusu tarihlerden sonra yapılan değişiklikler hakkında yasa hükümleri uygulanır.

Tespit Komisyonunca tereddüt hasıl olması halinde (b) ve (c) bentlerindeki
yapıların söz konusu tarihlerden önce yapıldığı hususu hava fotoğrafları üzerinden
incelenir, hava fotoğrafları olmadığı taktirde bu yönetmeliğin 41/B maddesinde
sayılan belgelerden birisi ile tesbit edilir.
Belediye sını n ve mücavir alan sınırı içinde 1957 dışında 1975 yılından önce
yapılmı yapıların Tapuda cins tashihlerinin yapılmasından önce ilgili mercilerden sorulması (durumuna göre belediye veya Valilik iI imar Müdürlükleri) bu mercilerdeki hava fotoğrafları veya benzerlerinin incelenmesi sonucu tapu idarelerine
bildirilmesi halinde cins tashihleri yapılacaktır

II- Başvuru

6- Başvuruda Bulunacak Olanlar :

Yasaya göre kimlerin başvuruda bulunacağı aşağıda belirtilmiştir.
a) 17 Ocak 1957 tarihinden önce yapılan bir yapıya, bu tarihten sonra ruhsat almaksızın imar mevzuatına aykırı herhangi bir ek veya eklenti yapılmı ise
bu yapı sahipleri,
b) 17 Ocak 1957 tarihinden önce yapılan gecekondu sahipleri, 775/1990 sayılı
gecekondu yasasına göre. mülkiyete ilişkin sorunu çözümlememi durumda ise, bu
tür gecekondu sahipleri ile, mülkiyete İlişkin sorununu çözümlemi olmakla beraber yap ı ruhsatı ve yapı kullanma izni almamı olan gecekondu sahipleri,
c) 17 Ocak 1957 tarihinden sonra Belediye olan beldelerde. Belediye olduktan ve 1580 sayılı Belediye Yasasının 12 nci maddesi gereğince fiilen faaliyete geçtikten sonra imar mevzuatına aykırı olarak inşaat yapan yapı sahipleri,

d) Belediy e kuruldukta n v e 1580 sayılı Belediy e Yasasının 12 nc i maddes i
gereğince fiile n faaliyet e geçtikten sonr a mevcu t yapılara, mevzua t hükümlerine
aykır ı olara k herhang i bi r ek vey a eklent i yapılmış ise, b u tür yapı sahipleri ,
e) 6785 Sayılı İmar Yasasının E k 7 ve 8 nc i maddeler i kapsamında iken ,
sonrada n belediy e ola n vey a belediy e v e mücavi r ala n sınırlarına dahi l edile n yer ­
lerde , b u kapsam a girmede n önce 10 Oca k 1975 tarihinde n itibare n E k 7 v e 8 ne l
maddeler e ilişkin yönetmeliğe aykır ı yapılmış yapılarla, belediy e oldukta n sonr a
vey a belediy e v e mücavi r ala n sınırlarına alındıktan sonr a ima r mevzuatına aykırı
olara k yapılmış yapıların sahipleri ,
f) Belediy e v e mücavi r ala n sınırları içinde kala n köylerde, ima r mevzuatına
aykır ı olara k yapılmış yapıların sahipleri ,
g) Yas a yürürlüğe girmede n önce İmar ve İskân Bakanlığınca tesbit ve ilân
edile n afet e maru z bölgelerde v e Kültür ve Turiz m Bakanlığınca tesbit edilen sit
alanlarında ima r mevzuatına aykır ı inşaat yapa n yapı sahipleri ,
h) Cru p halind e inşa edile n vey a edilmekt e ola n yapılar için te k başvuru
il e kam u kuru m v e kuruluşları.

7- Başvuru Formuna Eklenecek Belgeler :

Başvuruda bulunanlar :

A — Başvuru formund a gösterilen belgeler i vey a tapulam a vey a kadastros u
yapılmamış vey a henüz tamamlanmamı ş yerlerd e de aşağıda belirtile n belgelerde r
herhang i birisin i başvuru formun a ekleyeceklerdir .
a) Tap u Kayıt örneği,
b) öze l yasalar a göre tahsis i yapılıp henüz tap u sicilin e kaydedilmemiş il ­
gil i kam u kuruluşlarınca verilmiş tahsi s belges i (775, 2510, 4753, 5618, 7269/1051 sa ­
yılı yasalar a göre) ,

c) Mülkiyet e ilişkin he r türlü mahkem e karar ı v e b u mahkem e kararına da ­
yana n icr a memurluğu vey a yetkil i diğe r makamla r tarafından verile n belgeler ,
d) Kesinleşmiş kamulaştırma kararı, (süresi içinde dav a açılmamış vey a
dav a açılmış olupt a kara r verilmiş v e kara r süresi içinde itiraz , temyi z edilmemiş
vey a yargılanmamı ş yenilenmes i istenilmemiş)
e) 5917 sayılı Yasay a göre verilmiş men’ i müdahale kararı,
f) 766 sayılı Tapulam a Yasasının 33 ncü maddesind e zilliyetliğin tevsik i için
arana n belgeler ,
g) Tapuy a şerh verilmiş note r tastikl i satış vad i senedi.
B — Yasanın 27 nc i maddesindek i gerçek ve özel huku k tüzel kişiliğinin ars a
v e araziler i üzerine yapılmış gecekondula r il e ima r mevzuatına aykır ı yapıların yıktırılmasına ilişkin olara k alınmış v e kesinleşmiş yargı kararlarını başvuru formun a
ekleyeceklerdir .

8- Geçici 2 nci Maddeye Göre Yapılacak Başvuru :

Geçici 2 nc i maddey e ilişkin başvuruların nasıl yapılacağı aşağıd a belirtilmiştir.
İma r mevzuatına uygu n inşa edilere k kullanm a izn i alınmış yapılarda;
1 Oca k 1983 tarihinde n önce yapılan v e fen v e sağlık kurallarına aykırı o l
maya n v e Valili k ve Belediyelerc e tesbit edile n yerlerd e binanın ima r durum u il e
belirtile n dış hatları (açık ve kapalı çıkmalar dahil ) v e kend i bağımsı z bölümü
içinde kala n v e taşıyıcı elemanlar ı etkilemeye n orta k mahalle r dışındaki he r türlü
tadi l ve değişiklikler için yapı sahipler i vey a ka t malikler i durum u belirte n ik i
nüsha dilekçe il e başvuracaklardır .

Yapını n orta k yerlerinde n ola n kalorife r dairesind e yapılan kaza n değişikliği
de bu madde kapsamındadır.
Bu tür başvurular için başvuru süresi 21’3/1983 tarihinde n itibare n bir yıldır.

III- Sınır Tespiti

9- Bölge Sınırı Tespiti :

Belediye ve mücavir alan sınırları içinde vey a dışında onaylı
imar planı bulunsu n vey a bulunmasın, hisseli ars a ve arazile r üzerinde ima r mev ­
zuatına aykırı olara k yapılan yapılarla, gecekonduların bulunduğu yerlerdek i bölge
sınırları aşağıdaki esaslar a göre Valili k vey a Belediyelerc e tesbit edilecektir .
a) Sını r tesbiti e n az üç kişilik bi r heye t itirafından yapılacaktır. B u heyette ,
inşaat mühendisi, mimar , şehir plancısı, harıta mühendisi jeolog vey a jeomorfoloğlardan e n a z bir i bulunacaktır. Bünyesinde bu tür elema n bulunmaya n Belediyele r
Valiliğin tasvibin i almak suretiyl e ilgil i kam u kuruluşları elemanlarından yararlana ­
caklardır .
b) Sınır tespitleri, vars a Tastikl i halihazı r harita , yoks a Kadastr o paftalar ı
veya hazırlanacak ölçekli krokile r vey a hava, fotoğraflarından yararlanılarak ha ­
zırlanacak ölçekli krokile r üzerinden yapılacaktır.
Sını r teklifiyl e ilgil i 1/5000. 1/2000 vey a i/1000 ölçekli harit a yok ise, 1/25000
ölçekli krok i üzerine koordin e değerleri ve vars a ada , pafta , parse l numaralar ı list e
halind e verilere k gönderilmesi gerekmektedi r

İslah ima r planlarına esas olacak sınır tespiti toplu olara k buluna n gecekondu ve hissel i arazilerdek i kaçak yapıların mevcu t binalarda n e n dışta olanla ­
rının dış konarlarından e n fazl a 100 metreli k ala n içinde, sosya l donanım alanlar ı
ihtiyacı için gerektiği kada r ala n ayrılacaktır. Anca k b u sınır, çerçevesinde mev ­
cu t ima r planı bütünlüğünü bozmayaca k şekilde geçirilecektir.
c l Tesbiti yapılan bölgede otura n nüfusa göre gerekl i sosya l alt yapının
(eğitim, sağlık tesisler i alanları, yeşil alanlar , spo r alanları gibi) İslah ima r planına
dahi l edilebilmes i için sınır, yakın çevredeki yapılanmamış alanları içine alacak
biçimde geçirilecektir . Anca k b u sınır mevcut imar – planının bütünlüğünü bozmaya ­
cak şekilde olacaktır.
d) Sını r tesbiti yapılan paftala r üzerine; mülkiyet durumlarının incelenmes i
sonucu belirlenece k gecekondular , hisseli ars a ve araziler üzerinde yapılan yapılar ve kala n diğe r boş alanla r işaretleneceklir.
e) Şehi r içinde çevresindeki ima r durum u ile uyu m sağlamayan gecekon ­
dula r Bölge sınırları içine dahi l edilmiyece k b u tür yapılara yasanın 16/f maddes i
uyarınca işlem yapılacaktır.
f) 775 Sayılı Gecekond u Yasası gereğince dah a önce sınırları tesbit edilmiş
buluna n gecekond u önleme, gecekond u İslah v e gecekond u tasfiy e bölgelerinden
yasa kapsamına girece k nitelikt e ola n yapıların bulunduğu alanların sınır tesbiti
yenide n yapılır . B u durumd a dah a önce tesbit edilmiş ola n bölge sınırları paftala r
üzerinde gösterilecekti r
g) Sını r tesbiti yapılan onaylı halihazır harita , kadastr o paftaları vey a kro ­
kile r veya hav a fotoğrafları, tesbit işlemi yapıldıktan sonr a tesbit işlemini yapa n
kurul elemanlarınca imzalanacaktır . İmzaların kuru l üyelerine ait olduğu belediy e
Başkanlığınca vey a Valilikçe tasti k edilecektir .
h) Tesbit edile n sınırlar içerisinde, kadastros u yapılmamış sah a bulunuyor ­
s a öncelikle sınırlar içerisindeki yerleri n kadastrosunu n yapılması için Tap u v e
Kadastr o Gene l Müdürlüğüne müracaat edilecektir .

Yaşantın uygulanması ile ilgili olarak İslah imar planlarının yapılması ve uygulanması için yetersiz kalan veya teknik niteliğini kaybeden kadastro ve tapulama
paftaları Tapu ve Kadastro Genel Müdürlününün göstereceği luzum üzerine 766 sayılı Tapulama Yasasındaki ilân, tesbit itiraz usulleri uygulanarak kadartsro ve tapulama müdürlüklerince bu müdürlüklerin bulunmadığı yerlerde yetkili kılınacak
diğer müdürlüklerce yenilenir. Bu yenileme sonucunda tapu sicillerinde gerekli düzeltmeler resen yapılır.
ı) Bölge ölçeğinde sınırlar tesbit edildikten sonra sözkonusu sınır Maliye
Bakanlığı, görüşüne sunulur, Maliye Bakanlığı bu başvuruyla ilgili görüşünü 1 ay
İçerisinde bildirir. Maliye Bakanlığından olumlu görüş alındıktan sonra bölge sınırları belediye ve mücavir alan içerisinde bulunanlar Belediye Encümenince, mücavir saha dışındakiler ise 11 İdare Kurullarınca karara bağlanıp incelenmek ve onaylanmak üzere İmar ve İskân Bakanlığına gönderilir.
Islah bölgeleri ile ilgili sınır onama işlemi Mesken Genel Müdürlüğünün
olumlu görüşü alınarak 3 ay içerisinde Planlama ve imar Genel Müdürlüğünce yapılır.

10- Tespit Formlarının Düzenlenmesine Ait Kurallar :

Tespit formlarının düzenlenmesinde aşağıdaki esaslara uyulur –
Yetkililerce;
a) Tesbit formları, hiçbir yoruma meydan verilmeyecek şekilde doldurulacak ve form üzerinde kazıntı ve silinti yapılmayacaktır.
Ancak yanlış yazılma söz konusu olduğundu, yanlış yazılan kısmın üzeri, altı
okunacak şekilde çizilecek ve üzerine doğrusu yazılmak suretiyle, tesbiti yapanlar
tarafından parafe edilecektir.
b) Tesbit sırasında, yapının özelliğine göre boş bırakılması gereken sütunlar, düz bi r çizgi çizilmek suretiyle belirtilecektir.
c) Tespit formlarındaki yazı ve rakamlar, silinmeyen kalemle ve okunaklı
olarak yazılacak, sütunlar özelliğine göre yazı ve rakamla doldurulacak ve hiçbir
surette işaret konulmayacaktır.

d) Formun ikinci sayfasındaki «ebatlı kroki» bölümüne, yapının tesbit sırasındaki fiili durumu, varsa tecavüzü ve diğer hususların ebatlı krokisi ve kesiti
açık ve seçik olarak ve değerlendirme kurullarının vereceği kararlara esas olacak
nitelikte çizilecektir.
e) Tesbit formunun 4 ncü sayfasında yer alan -3 ncü sayfadaki maddelere
girmeyen diğer durumlar» sütununun altına yapının özel durumu sebebiyle 3 ncü
sayfada yer almayan hususlar ile gecekonduların 2/6/1981 tarihinden önce, gecekondu dışındaki, yapıların ise, 1/1/1983 tarihinden ünce yapılıp yapılmadığı hususu
bu sütunda yer alacaktır.
Ayrıca aynı sayfada yer alan «yapının statiğini belirleyen proje veya raporların İncelenmesi ve değerlendirilmesine esas olacak fiziki durumu hakkındaki tesbit kurulunun görüşü» sütunu muhakkak doldurulacak ve doldurmada binanın fiziki durumu (gözle görülebilen çatlak, çökme, kayma gibi) hakkındaki bilgiler açık
ve seçik olarak yazılacaktır.
f) Tesbiti yapılacak olan yapı ile ilgili belgelerin alınabilmesi için tesbitten
önce bu husus ilgililere mutad usullerle (mahalli ilân usullerine göre) duyurulacak,
inşaa halindeki yapılar için ilgilisinden mevcut olan belgeler alınacak ek bilgi ve
belgeler gereken yapılar için,bu bilgi ve belgeleri tamamlatmak üzere süre verilecek ve verilen süre tesbit formunda belirtilecek, hiç belgesi olmayanlardan gerekli
bilgi ve belgeler bilahare istenecek ve alınan belgelerin dökümü formda belirtilecektir.

g) Formun ilk sayfasındaki sütunlardan idarenin elindeki mevcut bilgilerden yararlanılarak doldurulabilenler tesbite gidilmeden önce doldurulacaktır.
h) Tesbiti başlıyacak bölgelerin öncelik sıralaması valilik ve belediyelerce
yapılacaktır. Tespiti başlayacak bölge içinde kalan yapılar. Yasada belirlenen öncelik sırasına göre tesbit edilecektir. Ancak bölge içinde kalan kamu yapıları sınai
tesisler toplu konut ve kooperatiflerce kullanılmaya hazır hale gelmi imar mevzuatına aykırı yapılardan gerekli görülenlerin tesbit işlemleri öncelikle yapılabilir.
i) İmar planı içinde ve kendisine ait imar parseli üzerinde ruhsatsız veya
ruhsat ve eklerine aykırılığı nedeniyle durdurulan yapılar ile, iskana hazır hale gelmi veya iskan edilmi yapıların yasada öngörülen öncelik sıralı teshilleri aksatılmamak koşulu ile tesbitleri ve değerlendirilmeleri inşaat sektörünü harekete geçirmek ve fonu desteklemek üzere öncelikle yapılabilir.

IV- İslah İmar Planlarının Hazırlanması

11- Islah imar Planlarının Hazırlanmasına Ait Kurallar :

Islah İmar Planlarının Yapılmasında aşağıda belirtilen hususlara uyulur.
A — Halihazır haritaların alımı:
10/4/1974 gün ve 14854 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan 1/25000 ve daha büyük ölçekli harita ve planların yapılmasına ait teknik yönetmelik hükümleri uygulanır.
Halihazır harita alımı sırasında görünen sınır ile binanın kat adedi pafta
üzerinde işlenir.
B — Islah imar Planlarının Çizimi -.
a) Islah imar planı yapılacak alanlarda halihazır harita ve kadastro paftaları yoksa hazırlattırılması, yetersiz kalan ve teknik niteliğini kaybeden harita ve
kadastro paftalarının yenilenmesi gerekir.
b) Islah imar planları mümkün olduğu kadar fiili durum dikkate alınarak
yapılır.
c) Islah imar planlarının yapımında, önce bilgi toplama, araştırma ve değerlendirilmelere esas olacak diğer belgeler hazırlanır. Varsa ifraz ve tevhit belgeleri
eklenir ve bu alanda Bakanlıkça daha önce onaylı herhangi bir plan olup olmadığı belirtilir.
Buna göre planı yapılacak bölgenin;
0 Fiziki verileri :
0 Jeolojik yapısı,

Sakıncalı alanların tesbiti (afet. sel, heyelan gibi)

9 Toprak kabiliyeti
— Bitki örtüsü hakkında bilgilerin elde edilmesi
— Arazi Sahipliği (öze l hazine Belediye Malı tahsisli vb.)
hakkında araştırmanın yapılması,
— Şehirlerin dengeli, düzenli ve sağlıklı bir şekilde gelişmesini amaçlayan
plan kararlarının üretilmesi ve bu kararları verirken bölgenin sosyal ve ekonomik
şartlarının gözönünde bulundurulması olanaklarının araştırılması.

Mevcut sosyal donanım veya gereksinim duyulan alt yapının belirlenmesi,
— Yapılacak bilgi derlemelerinin ve araştırma neticelerinin -.
9 Bir rapora bağlanması,
•) Bilgi paftalarına işlenmesi,
Gerekir.

— Ayrıca , yasanın 18 inci maddesi gereğince yapılacak değerlendirmelere
esas olarak bilgi ve belgeler ıslah imar planlarının tasarım aşamasında dikkate
alınacağından, ı s inci madde kapsamı içine giren veya girebilecek yapılar için
sözkonusu maddenin ilgili fıkraları gereğince yapılacak işlemlerin neticelerinin
belgelenmesi ve bu belgelerin de araştırma raporu veya bilgi paftalarına işlenmesi
gerekir.
d) İmar planı olan yerlerin yeniden planlanması :
İmar planı olan yerlerde mevcut imar planlan ıslah imar planı şeklinde
yeniden düzenlenir.
Mevcut İma r Planı İçinde :
Hisseli arsa ve arazi üzerinde düzensiz olarak yapılmı yapıların veya gecekondu niteliğinde yapıların bulunması ve bunların;

• Bir yapı topluluğu veya,
  9 Yerleşme alam olarak tesbit edilmesi halinde,
  Bu bölgelerde ıslah imar planı düzenlenmesi yapılacaktır.
  e) Islah imar planlarında, fiili durum mümkün olduğu kadar dikkate alınmasına rağmen muhafaza edilemeyen yapılar, tasfiye uygulamasına tabi tutulacaktır.
  f) Tasfiyeye tabi tutulacak yapılar için ıslah imar planlarında arsa veya
  hisse tahsisi yapılacaktır. Buna göre, planların tasarım aşamasında tasfiye edilen
  yapılar için yer ayrılması-,

— önce, planlanan alandaki bo alanlarda,
— Eğer yer bulunamıyorsa yine ıslah İmar planı sınırlan içinde kalan ve
yasanın 18 inci maddesine göre boşaltılacak ve üzerine yapı yapma imkanı olan
alanlarda,
— Bu alanlarda yeterli değilse, mevcut durum dikkate alınarak çevresindeki
imar durumu ile uyum sağlamayan yapıların yıkılması neticesinde boşalacak alanlarda.
sağlanacaktır.
g) Tasfiye uygulamasına olanak sağlamak amacıyla getirilecek plan kararlan,
çevre nizamına aykırı olamayacaktır.
h) Islah imar planlan ile mevcut nüfus yoğunluğunu artıracak plan kararlan
getirilmeyecek; teşekkül etmi yapıların nizamı, bo alanlar için emsal teşkil etmeyecektir.
ı) Planlanan alanda, mevcut duruma göre parselasyon durumu belirlenerek.
0 Ortalama parsel büyüklüğü,
O İfraz ve tevhit şartlan,
Plana not olarak işlenecektir.
J) Sosyal ve teknik donanı n alanlarının planlanmasında, araştırma safhasında elde edilen bilgilere göre, mevcut durumun tesbit edilmesinden sonra donanım alanlarına göre gerek duyulmas ı halinde, bu alanların yer tesbitinde,

• Önce planlanan alan içindeki yapı topluluklarına dengeli şekilde hizmet
  götürme olanaktan aranacak,
• Bo alan bulunmadığı takdirde, sınır tesbiti sırasında bölge sınırlarının
  geni tutulmu olmasıyla sağlanmı olan alanlardan yararlanılacaktır.
  k) Planlarda sosyal ve teknik donanım alanlarının elde edilmesine aşağıda belirlenen öncelik sırasına uyulacaktır,
  — Yol,
  — Eğitim tesisleri.

— Sağlık, resm i v e İdare yapılan,
— Dini . kültürel tesisler ,
— Yeşil alanlar .
B u öncelik sırasına uyulması, çevredeki diğer donanım alanlarından fayda ­
lanm a durumunu n incelenmesinde n sonrad a yapılabilir.
1) Yapılaşmış durumu n imka n vermediğ i hallerde , sosya l donanım tesislerinin standar t ala n büyüklüklerinde azaltm a yapılabilir. Anca k sosya l donanım
tesislerini n eğitim. sağlık yapılar ı gibi) ihtiyacı gerektire n miktarında ade t olara k
azaltm a yapılmayacaktır .
m) Planda , he r parsel e trafi k vey a yay a yoluyl a mahreç sağlanması esastır.
Ancak , mülkiyet durumlarının soru n yaratmadığı vey a diğer olanakların sağlanması halind e (tek parseld e birde n fazl a yapının planlanmadı v e yoldu n mahreç
alamayaca k yapıların bulunması ve giriş – çıkışların teini n edilmiş olması halind e
v e b u gib i durumlarda ) b u koşul aranmayabilir .
n) Çizim aşamasında ima r planı çizim tekniğine uyulması gerekmekledir .
o) Yasanın 17 inc i maddesind e belirtildiği gibi , ıslah ima r planı şartları yerin e getirilme k kaydıyla inşaata deva m izn i verileceğinden, planl a belirtilece k işare t ve yazılacak notların b u yas a kapsamında değerlendirmesi . bu yasad a ye r
almaya n planlam a il e ilgil i diğer tekni k hususlard a ayna sayılı ima r Yasası ile 775
Sayılı Gecekond u Yasasının ilgil i hükümlerinin uygulanması gerekmektedir .
p i Hissel i ars a ve arazileri n ıslah ima r planlarının yapımında, valilikleri n
ve belediyeleri n yetkiler i içinde olan , binalı ve binasız arsala r üzerinde düzenleme
yapm a durumlarınında dikkat e alınması gerekmektedir .
Yapılacak planlarda ;

• N e tür parse l birleştirmesi yapılacağı,
• N e tür parse l ayrılması yapılacağı,
• V e bunların sahipler i arasında ne tür dağıtılacağı hususlarında hüküm
  getirilebilir .
  r ) Valilin , e belediyele r Bakanlığa gönderecekler i ıslah ima r planı teklif ­
  lerinde ;

— Belediy e Encümen vey a İl İdare Kurullar ı kararlarından 4 adet,
— Pla n paftalarından 8 adet,
Gönderecekle r v e bunların üzerinde Valiliğin vey a belediyeni n onayından
geçmiş olduğunu belgeleye n imz a v e mühür bulunacaktır. Bunlar a ilav e olara k
gönderilecek pla n açıklama raporu , bilg i paftası ve diğer belgele r üzerinde de ilgil i
idareni n imz a ve mühürü bulunacaktır.
İslah ima r tatbika t haritalarının tanzim i v e aplikasyon u •.
Madd e 12 — Tesbit v e kabu l edilen gecekond u ıslah bölgeleri için hazırlanan
ıslah ima r planları Bakanlıkça onaylandıktan sonr a ilgil i belediyesine ve Valiliğine
gönderilir. İslah ima r planı yapılan müstakil ve hissel i ars a ve arazilerd e parse –
.syon haritalarının düzenlenmesinde 6785 sayılı İmar Yasasının 42 inc i maddesin e
ilişkin Yönetmelik hükümler i esas alınır.
a) Tatbika t haritasının tanzimi ;
Isla h ima r planlarının hazırlanışında çizgiler, çizgi tekniğine uygu n olma ­
dığından, pla n üzerinden ölçü alınıp doğrudan doğruya araz i uygulamasına geçilemez . Bunda n dolayı mevcu t ıslah ima r planından yararlanara k üzerinden uygu ­
lam a ölçülerinin alınabileceği bi r tatbika t haritası hazırlanır.
Tatbika t haritalar ı ıslah ima r planındaki esasla r (yollar , yeşil sahalar , okul ,
v b gib i sosya l tesisleri ) dikkat e alınarak harit a tekniğine uygu n çizgilerle, 1/1000
ölçekli olara k astrolo n vey a ebat değiştirmeyen paftala r üzerine hazırlanır.

b) Uygulama ölçü krokilerinin hazırlanması:
Araz i uygulaması yapılacak alanın sınırı tatbikat haritası üzerine işaretlenir. Araziye aplikasyonu uygulanacak ıslah imar adaları için gerekli ölçüler grafik
olarak tatbikat haritası üzerinden okunarak uygulama ölçü krokiler i hazırlanır.
Tatbikat haritası üzerinde bulunan poligonlar ada uygulamalarına kafi gelmezse,
araziye yeniden poligon atılır ve gerekli ölçüler yapılarak koordinatları hesaplanır, tatbikat haritasına işlenir Tatbikat haritasından alınan ölçülerin ölçü tekniğine uygun ve çizim hata sınırı içinde olması gerekir.
c) Araz i uygulaması:
Ad a uygulama krokilerindeki ölçüler mevcut poligon ve nirengilere dayanılarak araziye aplike edilerek ıslah – imar adalarının köşeleri işaret edilir. Plandaki
yol genişlikleri korunacak şekilde ada köşelerine ağaç, kazık, boru, gerektiğinde beton bloklar gömülür.
Ad a uygulamaları sırasında bazı köşelerinin işaretlenmesi mümkün olamazsa, bu ada köşelerinin grafik olarak koordinatları hesaplanır. Ada. cephe uzunlukları ve koordinatları yardımı ile bulunur. Engel ortadan kalkınca bu değerlere göre
ada köşeleri araziye uygulanır.
d) Röleve alımı ve parselasyon haritalarının tanzimi .-
Tatbikat haritasından alınan değerlere göre araziye yapılan ada ve parsel aplikasyonları, yeniden alımla (röleve alımı) şuyulandırma ve tapu tatbikatına esas
teşkil edecek olan Parselasyon Haritası çizilir. Parselasyon haritaları astrolon ve
benzeri türden çekmesi minimum olan şeffaf paftalar üzerine 1/1000 ölçekli olarak
çizilir.
Parselasyon haritaları üzerine nirengi ve poligon noktaları ve kadastro durumları da usulüne uygun olarak kesik hatlarla tersim edilir.

13- Mülkiyet tesbiti:

Mülkiyeti belirlenecek alan, bölümler halinde (sokak ve caddeler
arası gibi) en az 5 gün önceden mahalli araçlarla ilan edilerek yapı veya kat maliklerinin tapuları ve arsa malikini tesbite yarayacak diğer belgeleri hazırlamaları
istenir.
Tesbıtin yapılacağı gün tesbit ekibi tek tek her yapıya girerek her bağımsız bölüm için tespit, yapacaktır. Bu tesbitlerde yapı, kat ve daire numaraları açık
olarak belirlenip maliklerin ellerindeki belgeler incelenir. Gerekli belgeler (aslı
veya tesbit ekiplerince onaylanacak örneği) kendilerinden alınır, inceleme sonucu
saptanan teknik mülkiyete ilişkin hususlar tesbit formlarına gerekli krokilerle
birlikte işlenir.
a) Mülkiyet tesbitinde esas alınacak belgeler:
Tesbitlerde ve mülkiyet tayininde esas tapu kayıtlarıdır.
Hisseli arsa ve arazi üzerinde yapı yeri belirlenirken varsa özel parselasyon
haritaları, noter senedi veya adi senet, sözleşme, inşaat sözleşmesi, satış vadi sözleşmesi ve vergi kayıtlarından da yararlanılabilir.
Tesbit sonucu tayin edilen malikler kütükte kayıtlı malikler ile karşılaştırılır. Tapuda malik olarak gözükmekle beraber yapı sahibi olmayanlar ile yapı sahibi gözükmekle beraber tapuda herhangi bi r hisseye sahip olmayanlar ayıklanır.
Ve bunlar için ayrı liste düzenlenir.
b) Hisse sahiplerine yer vermek veya hisseleri terkin ettirmek :
Yapı sahibi olanlara yapının bulunduğu parselden, yapı hisseli değilse müstakilen, yapı hisseli ise kat mülkiyetine geçişide sağlayacak şekilde hisseli olarak
yer verilir.

Yap ı sahibi olmayan hissedarlar planlama sonucu oluşan ve üzerinde yapı
olmayan parsellerden düzenleme ortaklık pay ı düşüldükten sonra hisseleri oranında
ve tüm hissedarlar pay sahibi olacak şekilde şuyulandırılır.
Bu şuyulandırma sonucu hisselerinin tam karşılığı arsa olarak verilemeyenlerin hisselerinden geri kalan kısmın bedeli peşin ödenmek koşulu ile tapuda terkin
edilir.
Yap ı sahibi olup da tapuda hissedar gözükmeyenlerin bu ihtilafları genel hukuk kuralları içerisinde kişiler arasında çözümlenir.
Ayn ı ıslah imar planı sınırları içinde kalan birden fazla parselde hissedar
olup da bu parsellerden birinde yapısı veya dairesi bulunanların, parselasyon işlemlerinde hissedar olduğu diğer parsellerden yapısının bulunduğu parsele şuyu verilmek suretiyle mülkiyet durumu – tesbit edilir.

14- Kadastro durumlarının paftaya işlenilmesi:

Kadastral durumların paftaya işlenmesi aşağıda belirtilen şekilde yapılır.

a) Kadastro haritasının ölçeği parselasyon harita ölçeğine uyuyor ve kadastro paftası da ebat değiştirmiyen cinsten ise, tersimat kopya usulü ile yapılır.

b) ölçeklerin değişik olması veya kadastro paftası boyut değiştiren bir paftada ise kadastro ölçü krokilerine göre tersimat yapılır.

c) Kadastro haritası ölçeği parselasyon haritası ölçeğinden büyük ise, Kadastro haritaları hassas pantograf veya foto mekanik usullerle küçültülür.

d) Kadastro haritası İle parselasyon haritası arasında koordinat birliği yoksa, arazide gerekli ölçü yapılarak kadastro koordinatları parselasyon haritası koordinatlarına dönüştürülür.

15- Dağıtım cetvelleri:

Parselasyon haritaları sonucu imar parsellerinin dağıtımı 6785 sayılı İmar Yasasının 42 inci maddesine ilişkin Yönetmelik eki olan dağıtım cetvellerine göre, malikleri ise imar ada parseli belirtilmek üzere ayrıca bir liste halinde gösterilir.

16- Parselasyon haritaları ile dağıtım cetvellerinin ilanı

Parselasyon haritaları ile dağıtım cetvelleri 6785 sayılı İmar Yasasının 45 inci maddesine göre ilan edilir. İtiraz ve tapuya tescil işlemleri de aynı
hüküme göre yürütülür.
Islah imar planlarının aplikasyonu ve röleve alımları gibi teknik esasları
burada belirtilmeyen diğer hususlar hakkında 6/2/1975 gü n ve 15141 sayılı Resmi
Gazete de yayınlanan »imar Planlarının Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik Hüküm ­
leri- ile 6/7/1073 gün ve 14617 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanan -Başbakanlık Tapu
ve Kadastro Genel Müdürlüğünce Tescile Konu olan Harita ve Planlar Yönetmeliği
Hükümleri» uygulanır.

17- Hisse karşılığı ödenecek bedellerde usûl :

İslah imar planı ile düzenlemeye tabi tutulan hisseli arsa ve arazilerin yeni sahiplerine verilmesinde, valilik veya belediyelerce 6785 sayılı İmar Yasasına göre düzenleme ortaklık yapı arsa olarak alınmayan hallerde, bu payın
karşılığını kendisine arsa verilen yapı sahipleri 6830 sayılı istimlak Yasasında belirtilen usullere göre belirlenecek gerçek (rayiç) bedel üzerinden valilik veya belediyelere öderler.
Islah imar planı ile hisseli arsa ve arazilerde yapılan düzenleme sonucunda
hissesine karşılık hiç veya yeteri kadar yeri kalmayanlarla, yapısı muhafaza edilemiyeceklerin hisseleri ve yapı bedeli-, hissesinden fazla arsa tahsis edilen yapı sahibihissedarlarca, hisselerinin fazlalıkları oranında ödenir, ödenecek bu bedeller vali

İlk veya belediyelerce 6830 sayılı İstimlak Yasasında belirtilen usullere göre belirlenecek gerçek (rayiç) bedel üzerinden tahsil edilerek ilgililere ödenir. Tesbit ve
fiili ödeme süresi arasında geçen süre için 6830 sayılı Yasanın belirlediği gecikme
faizi alınır.

V- Değerlendirme Esasları

18- Genel Esaslar:

İmar mevzuatına aykırı yapılarla gecekondular için yapılacak değerlendirme işlemlerinde aşağıdaki hususlar dikkate alınır.
a) Değerlendirmede imar mevzuatına aykırı yapılar deyiminden aşağıda belirtilen yapılar anlaşılır:
— Ruhsatsız yapılar:
— İmarlı parsellerde ruhsat alınmadan yapılan ve kullanılan yapılar,
— İmarsı z alanlarda ruhsat alınmadan yapılan ve kullanılan yapılar,
— Ruhsat ve eklerine aykırı yapılar,
Ruhsat ve eklerine fen ve sağlık kurallarına, kat nizamına, taban alanına,
komşu mesafelerine, imar yoluna, ön cephe hattına, bina derinliğine, imar planı
bölgeleme esaslarına aykırı yapılan yapılar,
— Tecavüzlü yapılar:
Komşu parseline imar planındaki yol, yeşil alan, otopark gibi 8785 sayılı İmar
Yasası’nın 33’üncü maddesinde belirtilen kamu hizmet ve tesisleri için ayrılmış
alanlara kısmen veya tümüyle tecavüzlü olan yapılar,
— Başkasının mülküne yapılan ve kullanılan yapılar;
Gecekondular
— Kesin inşaat yasağı olan bölgelerde yapılan ve kullanılan yapılar;
Sit alanları, askeri amaçlara tahsisli bölgeler, orman sayılan araziler ve bunun gibi Yasanı n 18’inci maddesinin e, f, g. h, ı, i. k. 1. m, n, o, p, r, s fıkralarında
sayılan yapılar.

b) Tesbiti yapılmı imar mevzuatına aykırı yapılarla gecekondular İçin yapılacak değerlendirme sonuçları hakkındaki kararlar belediye sınırı ve mücavir alan içinde belediye encümeni mücavir alan dışında, İl idare Kurullarınca alınır.
Sadece Yasa’nın uygulamasına ait olmak şartı ile ve gerektiğinde söz konusu kurullar bu yetkilerini en az birer fen ve sağlık elemanı ile oluşturacakları asgari
üç kişilik kurullara devredebilir. Tesbit ekiplerinde yer alan elemanlar bu kurullarda görev alamazlar.

Yönetmeliğin uygulanmasında İl imar Müdür ü veya yardımcısı özel idare Müdür ü veya Yardımcısı İl İdare Kurulu toplantılarına katılırlar.
r.) Değerlendirme sonuçları hakkındaki kararlar, değerlendirme sonuçlarının kurullara verili tarihinden itibaren en geç üç ay içinde alınır. Bu kararda, önce
imar mevzuatına aykırılık yönleri daha sonra da, muhafaza edilecek ve ıslah edilerek muhafaza edilecekler ile yıkılacaklara göre durumları belirlenir.
d) Tesbiti yapılmı yapıların değerlendirme işlemleri Yasanı n yürürlüğe giriş tarihinden itibaren en geç 42 ay. hisseli arsa ve arazilerde ise 5 yıl içinde tamamlanır ve uygulamaya geçilir. Bu süreye başvuru ve tesbit süresi de dahildir.
e) Değerlendirmelerde aynen veya ıslah edilerek muhafazası mümkün olan
yapılardan; komşu parsele çıkmalar da dahil tecavüzlü olarak yapılanla, a tecavüze
uğrayan arsa ve arazi sahibi ile anlaştıklarını belgelemek ve tapu işlemlerini tamamlamak kaydı ile ruhsat ve kullanma izni verilir.
f) Daha önce verilmi olan ruhsat ve eklerine göre inşa edilen veya inşa
halindeki yapılarla, her ne sebeple olursa olsun ruhsat ve kullanma izni iptal edilen yapılar için dah a ünce verilmiş ruhsa t ve kullanm a izinler i kazanılmış ha k ka ­
bu l edilir . B u gib i yapılardan ayrıca harç ve par a cezası alınmaz. Anca k yasanın
18’inc i maddesin e göre yıkılacak yapılar için böyle bi r kazanılmış ha k söz konus u
değildir .
Ayrıca bazı kam u kuru m ve kuruluşlarının özel yasalarında ye r almış ola n
ruhsa t tanımı, yapının yapılabilmesi için gerekl i ve yetkil i yasa l belg e (inşaat ru h
satı) olara k kabu l edilmez .
Zemi n açma izn i ve topra k hafriyatına ilişkin verile n belgele r de inşaat ruh ­
satı niteliğinde değildir.
Mevzuat a aykır ı ruhsa t verilmiş olup da I yıllık ruhsa t süresi sonund a inşaat
bitirilmemiş ise, ruhsat. 6785 sayılı ima r Yasasına göre hükümsüz sayılacağından
b u durumu n yasay a gör e degerlendirilmes i ve ruhsatın kazanılmıs ha k kabu l edil ­
mes i söz konus u değildir.
1/1/198 3 tarihinde n ünce mevzuat a aykırı insim i ruhsatı alınıp da henüz inşaatına başlanmamış yapılar için verilen ruhsa l kazanılmış ha k kabu l edilmez .
g) Belediy e encümeni vey a İl İdare Kurullar ı ile onların yetkil i kılacağı ku ­
rullarc a (değerlendirme kurulları) alınacak kararlar , maliki n vey a gecekond u sa ­
hibini n adı ve soyadını, taşınmaz malın açık konumunu , kararın kurul a geliş tarihin i v e gerekçeyi içerir.

VI- Değerlendirme Sonund u Yapılacak Uygulamalar

1- Kendi Parseli

19- Kendi parselinde yapılan yapılar :

Kendi parseli içinde olan imar mevzuatına aykırı yapıların değerlendirilmeleri sonucunda aşağıdaki hususlara göre işlem yapılır.

a) — Yol a
— ima r yolun a
— Kıyı kena r çizgisine
Tecavüzlü ola n yapılarla,
— Karayollar ı kamulaştırma sınırına 3 metrede n dah a yakın ola n ve konu t
olara k kullanılan vey a kamulaştırma sınırına 15 metrede n dah a yakın ola n ve ko ­
nu t dışı amaçlarla kullanılan yapıların,
Tecavüzlü bölümlerin yıktırılıp, tecavüz durum u giderildikte n v e fen ve sağ
lık kurallarına uygunluğu belirlendikte n sonra , ayne n vey a ıslah edilere k muha ­
fazasına kara r verilir .
b) Komşu parsel e tecavüzlü yapıların tarafla r arasında anlaşma sağlandıktan , gerekl i işlemler tamamlandıktan ve fen ve sağlık kurallarına uyulması belir ­
lendikte n sonr a muhafazasına, anlaşma sağlanamadığı takdird e tecavüzlü kısmının
yıktırılmasına kara r verilir .
c) Bölgeleme esaslarına uyan . kullanılan veya kullanılmaya hazır hale gelmiş yapılara ruhsat ve kullanma izni verilir . Bölgeleme esaslarına uyanlarda n ka t tava n beton u dökülmüş vey a ku t tavanı kapatılmış inşa halindek i yapıların sadec e
ka t tavanı kapatılmış bölümlerinin tamamlanması için gerekl i inşaat izn i verilir .
d) Bölgeleme esaslarına uymaya n sanay i ve turiz m yapılarının, ima r planındak i konumun a uygu n yerler e naki l edili p edilmiyecekler i Bakanlıkça balirlenece k
esaslar a göre valiliklerc e kararlaştırılır.

Nakl i gerekl i görülenlerden:
— Kullanılan vey a kullanılmaya hazır hal e gelmiş sanay i ve turiz m yapıları ­
nın. Bakanla r Kurulunc a belirlenece k bi r süre sonun a kada r geçici muhafazasına.

• – inşa halindekileri n ise, bölgeleme esaslarına uygu n amac a gör e tadi l edil ­
  meler i kaydı il e inşaasının devamına,
  Kara r verilir .
  Naklin e gere k görülmeyen inşa halindekilerd e dahi l sanay i ve turiz m yapılarına ruhsa t ve kullanm a izn i verilir .
  e) Bölgeleme esaslarına uymayan , sanay i ve turiz m yapılar ı dışında kul ­
  lanılan ve kullanılmaya hazır hal e gelmiş diğer yapılara ise, Yasa’nın yürürlüğe
  girdiği tarihte n itibare n 5 yıllık geçici ruhsa t ve kullanm a izn i verilir .
  f) (d) v e (e) bentlerind e belirtile n yapılardan ka t tava n beton u dökülmüş
  vey a ka t tavanı kapatılmış inşa halindek i yapıların, sadec e ka t tavanı kapatılmış
  bölümlerinin tamamlanması için gerekl i inşaata deva m izn i bölge koşullarına uy ­
  gu n amac a tahsi s edilme k kaydı ile verilir .
  g) 6785 sayılı İmar Yasası’nın 33 üncü maddesind e sayılan kum u hizmetin e
  v e tesislerine ayrılan alanlard a yapılan kullanılan vey a kullanılmaya hazır hal e
  gelmiş yapılara sahiplerini n muvafakat i alınmaksızın tap u kütüğüne şerh verile ­
  re k 6785 sayılı İmar Yasası ni n 11 inc i ve 33 üncü maddelerind e sözü edile n 10 yıllık
  süresinin 5 yılı Yasanın yürürlüğe girdiği tariht e geçmiş sayılarak 5 yıllık geçici
  ruhsa t verilir , i yıllık ima r programına dahi l ola n yerlerd e ise b u tür yapılara
  progra m gereği işlem yapılacaktır.
  Bunlarda n ka t tava n betonu dökülmüş vey a ku l tavanı kapatılmış inşa ha ­
  lindek i yapılara sadec e ka t tavanı kapatılmış bölümlerinin tamamlanması için gerekl i inşaat izn i verilir . Bunla r için beş yıllık geçici sürenin başlangıç tarih i ruhsa t
  ve kullanm a iznini n verildiği tarihtir .
  Dah a önce 6785 sayılı ima r Yasasının i ı inc i ve 33 üncü maddesin e göre in ­
  şaat ruhsatı verilenlerden , proj e ve ruhsatına aykır ı ilav e ka t yapmış olanlar a Yas a
  uygulanır. Anca k ilav e kut için herhang i bi r süre uzatımı verilmez , esas yapının
  bağlı olduğu geçici ruhsa t sures i sonund a progra m uygulanır .

h) He r ölçekte ima r plânında konut, sanayi , ticaret, turiz m alanları ile ben ­
zerler i için ayrılmış alanlar a yapılan ve hale n kullanılan tehlikel i madd e depoları,
Yasanın yürürlüğe girdiği tarihte n itibare n en geç 1 yıl içinde boşaltılarak bölge
koşullarına uygu n bi r amac a tahsi s edildiği takdird e muhafazasına kara r verilir .
B u süre gerekl i hallerd e Bakanla r Kurul u Karar ı ile 5 yıla kada r uzatılabilir.
Kullanılmaya hazı r hal e gelmiş vey a inşa halindek i tehlikel i madd e depola ­
rına, bölge koşullarına uygu n bi r amac a tahsi s edilmes i şartı il e v e durumun a gör e
ruhsa t v e kullanm a izn i vey a inşaata deva m izn i verilir .
Kullanım amacı verile n sur e içinde degiştirilmeyenler il e ima r plânında teh ­
likel i madd e depoları için ayrılmış yerlerd e tehlikel i madd e depola n dışındaki ruh ­
satsız yapılar yıktırılır.
ı) 1593 sayılı Umum i Hıfzıssıhha Yasasının 268-27 5 inc i maddelerin e ay ­
kırı şekilde gayrisıhhi müessese olara k inşa edile n v e işletme ruhsatı alınmadan
kullanılan yapılardan gene l sağlığa verdiği zararlar ı önleyecek terti p ve tedbir ­
le r alınamıyacak olanların bi r yıl içinde boşaltılarak gene l sağlığa zara r vermiye –
cek bi r amac a tahsi s edildiği takdird e muhafazasına kara r verilir . Gerekl i görül ­
düğü hallerd e 1 yıllık süre Bakanla r Kurul u karar ı ile 5 yıla kada r uzatılabilir.
j) Sahi l şeridinde, «Toplumun Yararlanmasına Ayrılan Yapılarla İlgili Yö ­
netmelik» esaslarına göre toplumu n yararlanmasına ayrılan vey a b u amaçla kul ­
lanıma uygu n hal e getirilebile n kullanılan vey a kullanılmaya hazı r hal e gelmiş
yapılara ruhsa t v e kullanm a izn i verilir .
Ka t tava n beton u dökülmüş vey a ka t tavanı kapatılmış inşa halindek i yapı ­
ların, sadec e ka t tavanı kapatılmış bölümlerinin tamamlanması için. «Toplumun

Yararlanmasına Ayrıla n Yapılarla İlgili Yönetmelik» esaslarına göre toplumun yararlanmasına ayrılan yapı olarak kullanılmak kaydı ile gerekli inşaat izni verilir.
Sahil şeridinde ve kendi parselinde bulunan ve imar mevzuatına aykırı olan sanayi
tesisleri-, Milli ekonomiye katkıları, yarattıkları istihdam kapasiteleri ve nakillerinin mümkün olup olmaması gibi hususlar bakımından Yasa’nın yürürlüğ e girdiği
tarihten itibaren iki yı l içinde ve bir defaya mahsus olmak üzere-. Bakanlar kurulunca değerlendirilerek uygun görülenler, kararlaştırılacak süre kadar geçici
olarak muhafaza edilir.

k) Kıy ı tanımına giren yerlerde ve Devletin Hükü m ve tasarrufunda olan
diğer yerlerdeki kamu kurum ve kuruluşlarına ait olup bitmiş, kullanılmakta olan
veya inşaatı halen devam eden yapıların, muhafazasına karar verilir.

1) Sahil şeridinde olup Gençlik ve Spor Bakanlığının teklifi ve Bakanlar
Kurulu kararı ile belirlenecek gençlik ve spor tesisleri ile köy yerleşik alanlarında
köy nüfusuna kayıtlı ve köyde yaşayan kişilere ait olan yapıların, Deniz içinde
yapılmı olup, Gençlik ve Spor Bakanlığının teklifi ve Bakanlar Kurulu Kararıyla
belirlenecek gençlik ve spor tesislerinin.
Muhafazalarına karar verilir.
m) Kıy ı tanımına giren yerlerde imar mevzuatına aykırı yapılmı bulunan
sanayi tesisleri ile,
Kültü r ve Turizm Bakanlığınca Yasa’nın yürürlüğe girdiği tarihten önce
belgelendirilmi turizm tesislerinin
Milli Ekonomiye katkıları, yarattıkları istihdam kapasiteleri ve nakillerinin
mümkün olup olmaması gibi hususlar bakımından Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 2 yıl içinde ve bir defaya mahsus olmak üzere Bakanlar Kurulunca
değerlendirilerek uygun görülenlerin kararlaştırılacak süre kadar ve geçici olarak
muhafazalarına karar verilir.

Bu şekilde muhafazasına karar verilenlerden; Bu yasaya göre alınacak harçlar ve para cezaları iki misli olarak tahsil edilir.
n) Kıy ı tanımına giren yerlerde gerçek kişilere veya özel hukuk tüzel kişilerine ait yapılar yıktırılır.
Ancak; Bu yerlerde ve Devletin hüküm ve tasarrufunda olan diğer yerlerde
de, gerçek kişilere veya özel hukuk tüzel kişilerine ait olan liman, iskele rıhtım ve
dayanma duvarlarından, valilik veya belediyelerce muhafazasında milli ekonomiye katkısı veya kamu yararı olduğu kararlaştırılanlar ile yukarda belirlenen sanayi
ve turizm tesislerinin bulunduğu arsa ve araziler Maliye Bakanlığınca, kullananlara veya tesis sahiplerine kiraya verilir.
o) Aşağıda belirtilen yapılardan kullanılan veya kullanılmaya hazır hale
gelmi olanlara durumlarına göre devamlı veya geçici ruhsat ve kullanma izni verilir.
— Sulama projesinin uygulandığı sulama alanlarında; su kanallarını yıkma,
kapatma veya tahrip etme gibi sulamayı engelleyecek şekilde su lam;» tesislerine
verdiği zararlar, ilgili kuruluşlarca mal sahibine tebli tarihinden itibaren en geç
6 ay içinde giderilen yapılara,
— 2634 Sayılı Turizm Teşvik Yasası uyarınca ilan edilmi bulunan «Turizm
Alanlarında» ve «Turiz m Merkezlerinde» İmar mevzuatına aykırı inşa edilmi veya
İnşası devam eden ancak bu Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 yıl içerisinde yürürlükteki (her ölçekte) imar planlarında öngörülen kararlara uygun
hale getirilen yapılara,

Sahil şeridinde olup toplumun yararlanmasına ayrılmı veya Yasanı n yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç bir yı l içinde toplumun yararlanmasına
ayrılmı hale getirilen yapılara.
— Yüksek gerilimli elektrik nakil hatlarına, yürürlükteki mevzuatta belirtilen yatay ve düşey uzaklıklar içinde kalan ve masraftarı yapı sahibi tarafından
karşılanmak suretiyle bu durumu giderilen yapılara,
— 1593 Sayılı Erişme Kontrolü Karayolları Yasası ile 6085 sayılı Karayolları
Trafik Yasasına aykırı olarak kendi arsa ve arazisi üzerinde yapılan karayolları
kamulaştırma sınırına 5 metreden daha yakın olan ve konut olarak kullanılan
veya kamulaştırma sınırına 15 metreden daha yakı n olan ve konut dışı amaçlarla
kullanılan yapılardan; Karayolları Genel Müdürlüğünce Yasanı n yürürlüğe girdiği
tarihten itibaren 6 ay içinde, mal sahiplerine tebli edilmesinden en geç ı yıl içinde tecavüz durumları giderilen yapılara,
Ayn ı durumdaki kat tavan betonu dökülmü veya kat tavanı kapatılmış
inşa halindeki yapıların sadece tavanı kapatılmı bölümlerinin tamamlanması için
durumlarına göre gerekli inşaat izni verilir.
Yukarıd a sayılan yapılardan gerekli işlemleri zamanında yapmadıkları için
muhafazalarına karar verilmeyen yapılar yıktırılır.
pl 2565 Sayılı Askeri Yasak Bölgeler ve Güvenlik Bölgeleri Yasası nın yapı
yasağı koyduğu alanlarda veya Milli Savunma Bakanlığına tahsisli olan veya tahsissi z olarak Milli Savunma Bakanlığınca kullanılmakta olan arsa ve araziler üzerinde inşa edilen yapılardan 2805 Sayılı Yasanı n yürürlüğe giri tarihinden itibaren 6 ay içinde askeri makamlardan muhafazası için izin alınan yapılara, durumlarına göre ruhsat kullanma izni veya inşaata devam izni verilir.

Aksi halde yıktırılır.
r) Kendi parseli içinde, yer üstü ve yeraltında yapılması imar yönetmeliklerince kabul edilenler ile özel veya genel kömürlük garaj ve foseptik gibi yapılarla, ana yapıya kullanma olanağı sağlıyan giri merdiven ve köprülerinin açık
balkon ve teraslar dışındaki, her türlü, ana yapıy a sonradan eklenmi statik bakımdan bağlı olmayan yapılar değerlendirme sonunda yıktırılır.
s) İçme ve kullanma suyu sağlanan ve sağlanacak olan baraj göl, gölet gibi
yüzeysel su kaynaklarının etrafında en yüksek su seviyesinde su ile karanın oluşturduğu çizgiden itibaren yatay 300 metrelik mutlak koruma alanı ve mutlak koruma alan sınırından itibaren 700 metrelik kısa mesafeli koruma alanı ile içme ve
kullanma suyu sağlanan yeraltı su kaynaklan etrafında bırakılan koruma alanı
içerisindeki yapılar Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı Çevre Müşavirliğinden olumlu
görü alınamadığı takdirde yıktırılırlar.
Ancak, mutlak ve kısa mesafe koruma alanları ile yeraltı suyu koruma
alanlarında içme ve kullanma suyu alınma projesine ait zorunlu teknik tesisler
yıkım karan dışındadır.
t) 2 Haziran 1981 tarihinden sonra yapılan gecekondular ile 1 Ocak 1983
tarihinden sonra inşasına başlanan imar mevzuatına aykırı yapılan yapılardan bu
tarihlerden sonra yapıldıkları tesbit edilerek haklarında belediyesince veya Valilikçe zabıt tutulanlar yıktırılır.
Ancak, bu tarihlerden sonra haklarında zabıt tutulmu olan gecekondular
ile imar mevzuatına aykırı yapılar için başvuru dilekçesindeki beyanın gerçeğe
aykırı olduğu belediyesince veya Valilikçe tesbit edildiği takdirde haklarında Cumhuriyet Savcılığına suç duyurusunda bulunulur.
Türkiy e Cumhuriyeti Devlet Demir Yollan Genel Müdürlüğ ü mülkiyetinde
bulunan gar, istasyon, lojman, liman sahaları ile demir yolu güzergahları üzerin

de T.C.D.D. Genel Müdürlüğünü n izni alınmadan yapılan yapılar, yapı sahibine
tebli tarihinden itibaren 6 ay içinde Yasada belirtilen tecavüzlü durumları veya
aykırı kısımları giderilmeyen ve ıslah işlemleri sahiplerince yerine getirilmeyen
yapıların bu durumları Valilik veya Belediyelerce yıktırılarak giderilir.

2- Hisseli Arsa ve Arazi

20- Hisseli Arsa ve Araziler Üzerinde Yapılan Yapılar:

Yasaya göre sınırlan tesbit edilen hisseli arsa ve arazilerde İslah imar planı uygulamaları sonunda tahsis edilen parsel sınırları içinde kalan,
— Yola
— İmar yoluna
— Sahil şeridinin kara yönündeki son sınırına,
— Karayolları sınırından itibaren 15 metrelik alana tecavüz durumu giderilmi yapılardan kullanılan veya kullanılmayan veya kullanılmaya hazır hale gelmiş
olanlarından tapuları alınanlara ruhsat ve kullanma izni verilir.
Kat tavan betonu dökülmü veya kat tavanı kapatılmı olan inşa halindeki
yapıların sadece kat tavanı kapatılmı bölümlerinin tamamlanması için Yasanın
17 nci maddesi hükümleri uygulanarak inşaata devam izni verilir. Kat tavan betonu dökülmemi veya kat tavanı kapatılmı inşa halindeki yapıların bu bölümlerine yine Yasanın 17 nci maddesi hükümleri uygulanmak ve İslah imar planı
koşullan yerine getirilmek kaydıyla inşaata devam izni verilir.
Hisseli arsa ve arazilerde yapılan binaların bulunduğu alan. hangi fiziki
ölçülerde olursa olsun bir ıslah bölgesi niteliğini taşır.

3- Gecekondu

21- Belediye ve İl öze l İdarelerine Ait Arsalar Üzerindeki Gecekondulara Arsa ve Konut Tahsisi:

Halihazır, haritalar yapılıp, ıslah imar planları araziye aplike edildikten sonra, gecekonduların tespit ve değerlendirmeleri sonucunda aşağıdaki uygulamalar yapılır,
a) Belediye veya il özel idareleri mülkiyetinde olan veya yasa uyarınca
mülkiyetlerine geçen arsa ve araziler üzerinde, ıslah imar planları gereği meydana gelen imar parselleri içinde korunan gecekondu sahiplerinden hak sahibi olanlarına gecekondusunun içerisinde bulunduğu parsel tam veya hisseli olarak tahsis
edilir.
b) Daha önce 775 sayılı gecekondu: Yasasına göre tesbit edilen Gecekondu
ıslah ve önleme bölgelerinde 2 Haziran 1981 tarihinden önce yapılmı temel seviyesinde olan, kat tavan betonu dökülmü veya kat tavanı kapatılmış, bitmi kullanılmaya hazır ve kullanılan yapıların sahiplerine de (a) bendi hükümleri uygulanır.
Bunlardan daha önce Bakanlıkça, Valiliğince veya Belediyesince arsa tahsis
edilmi olup, söz konusu arsası işgal edilmi olan ve gecekondu haksahipliği şifası devam eden kişilere de başvuru süresi içinde başvurmaları halinde, aynı
bölgede veya 775 Sayılı Yasaya göre ayrılmı bulunan diğer gecekondu (ıslah-ön ­
leme) bölgelerinde veya yeni yerleşim alanlarında başka bir arsa veya hisse verilir. Bunların daha önce Emlak Kredi Bankasına ödedikleri arsa bedeli, yeni arsa
bedelinden, mahsup edilir.
c) Yasaya göre düzenlenmi ıslah imar planı gereği gecekonduları muhafaza edilmeyen hak sahiplerine, aynı bölgeden veya diğer gecekondu ıslah veya
önleme bölgelerinde belediye veya 11 özel idare mülkiyetinde olan veya Yasa uyarınca mülkiyetlerine geçen yerlerden arsa veya hisse tahsis edilir Tahsis edilen
arsa veya hissenin gerçek bedeli valilik veya belediyelerince 6830 sayılı İstimlak
Yasasında belirtilen usullere göre takdir edilerek, Yas a ile oluşturulan İmar Fonuna yatırılır.
Yukarıda belirtilen kişilere yeni ıslah bölgelerinde yer bulunmadığı takdirde 775 Sayılı Gecekondu Yasasına göre tesbit edilen Gecekondu İslah ve Önleme Bölgelerinden arsa veya hisse veya konut tahsis edilir. Bu kez arsa veya konut bedelleri Bakanlık 2 nolu Fon Hesabına yatırılır.
Ars a bedelleri düzenlenen ıslah imar planı gereği yapı sahibine tahsis edilecek imar parselinin tapuya tescil ettirilen tutarı üzerinden tesbit edilir.
d) Tasfiye edilecek gecekondulara arsa tahsisi için yeni Gecekondu Önleme Bölgelerinin oluşturulmasına öncelik verilir.
e) Uygulama sahalarında fen ve sağlık yönünden kullanılabilir olduğu belirlenen ve muhafazasına karar verilen birden fazla bağımsız bölüm veya gecekondusu bulunanlara, bunlardan sadece dilediği biri tahsis edilir.
Kendisine eşine ve reşit olmayan çocuğuna ait gecekondularda varsa, bunlardan aile reisi tarafından tercih edilen birisi tahsis edilir.
f) Islah imar planı gereği parsel içerisinde korunan yapılardan:
Bir bölümü işyeri olarak kullanılan tek katlı yapılar sahiplerine konut olarak tahsis edilir. İki katlı olup da bir katı iş yeri, diğer katı konut olarak kullanılan yapıların ise iş yer i olan bağımsız bölümü konuta döüştürüldükten sonra
yasanın 16/a maddesinde belirtilen hak sahiplerine ayrı madde uyarınca satış işlemi gerçekleştirilerek tahsis edilir.

22- Birden fazla gecekonduların satımı, alımı ve tabu verilmesi:

Birden fazla gecekondusu olan aileye bunlardan bir tanesi tahsis edildikten sonra geriye kalanları, tahsis tarihinden itibaren en geç bir yıl içinde yapı sahibi tarafından hak sahipliği koşullarını taşıyan kişilere satılır Bu süre içinde satış yapılmadığında söz konusu yapılar vilayet veya belediyesince, tabi oldukları mevzuata göre satışa çıkartılır. Bu suretlede bi r yıl içinde ve en az üç
defa ilânı yapıldıktan sonra yine satılamazsa. Bakanlıkça belediyeye veya il özel
idarelerince, tesbit edilecek en yüksek muhammen bedel üzerinden satın alınır.
Satın alınan bağımsız bölüm veya gecekondular, 775 Sayılı Yasa çerçevesinde değerlendirilir.
Ancak 775 Sayılı Yasanın 26 ncı maddesi gereğince Yasa’nın yürürlüğe giriş tarihinden itibaren yapıların değerlendirilmesinde her yıl için 2 yıpranma
payı düşüldükten sonra.
Bayındırlık Bakanlığı car i birim fiatlarına göre bulunan keşif değeri esas
alınır.
Satış tamamlandıktan sonra bedelin arsa payı ilgili idareye yapıya ait paylar ise yapı sahibine ödenir. Ancak tapusu verilinceye kadar arsa kullanım bedelinin, tahsis yapılan şahıstan (yapıyı kullanan şahıstan) tahsil edilmesine devam
olunur.
Yukarıdaki esaslar dahilinde, bağımsız veya hisseli bir arsa veya bağımsız
bölüme karşılık hisse tahsis edilen gecekondu hak sahiplerine, par a cezaları ve arsa bedellerinin ilk taksitleri ve arsa kullanım bedellerini ödemeleri ve 775 Sayılı
Yasada öngörülen borçlanma sözleşmesi ve Yasal ipotek işlemlerini tamamlama
la n kaydı ile valilik veya belediyelerin talebi üzerine tapuları verilir.
Gecekondunun devri bakiye kalan borç tümüyle bi r defada ödenir.

23- Vakıflar İdaresine katma bütçeli dairelere, diğer kamu tüzel kişilerine ve özel hukuk tüzel kişilerine ait arsalar üzerindeki gecekondulara ilişkin uygulamalar :

Vakıflar idaresine veya diğer katma bütçeli dairelere veya diğer kamu tüzel kişilerine veya gerçek kişilere veya özel hukuk tüzel kişilerine ait arsa ve araziler üzerinde fen ve sağlık yönünden kullanılabilir olduğu tesbit edilen ve tasdikli ıslah imar planında muhafazasına karar verilen gecekonduların sahipleri ile arsa ve arazi sahiplerinin anlaşmaları halinde tapuda devir işlemleri
yapılır.

İki tarafın anlaşamamaları halinde gecekondu sahiplerinin bir ay içinde mahkemeye başvurmaları ve Mahkemece tesbit edilen gerçek (rayiç) bedeli bir Milli Bankaya yatırmaları gerekir. Bu bedelin arsa ve arazi sahiplerince ihtirazı
kayıt beyan edilmeksizin çekilmesi halinde bedele ve genel hükümlere göre mülkiyete ilişkin dava hakkı düşer. Dava hakkı düştüğü veya açılmı davaların lehte
sonuçlandırıldığının belgelenmesi halinde de tapuda devir işlemleri yapılır.
Vakıflar idaresi ile diğer katma bütçeli dairelere veya diğer kamu tüzel
kişilerine ait arsa ve araziler üzerinde muhafazasına karar verilen bağımsız bölüm şeklinde veya bağımsız halde birden fazla gecekondusu bulunanlara sadece
dilediği biri verilir. Geriye kalanlar taraflarca yapılan anlaşmaya göre ilgili arsa
sahibi tarafından veya ilgili kuruluşlarca gecekondu hak sahiplerine satılır. Bu satış
sonunda arsa ve yapı payları taraflarca ödenir.
Vakıfla r idaresine veya diğer katma bütçeli daireler veya diğer kamu tüzel kişilerine ait arsa ve araziler üzerindeki gecekonduların bulunduğu arsaların
mülkiyeti tarafların anlaşması ile bedeli karşılığında yapı sahiplerine devredilebilir. Arsa ve arazi sahibinin arsa ve arazinin mülkiyetini devretmediği hallerde taraflar arasında anlaşma ile tesbit edilecek bir kullanım bedeli karşılığında ve
anlaşılan sürede yapı sahiplerine arsa ve arazi kiraya verilir. Arsa ve arazinin satı veya kullanım bedelinin ve sürenin tesbiti konusunda anlaşma olmadığı takdirde bedel tesbiti veya yapının akıbetinin tayin konusunda adli mercilere başvurulur.

24- Gecekondulara Ruhsat ve Kullanma izni Verilmesi:

Bu yasaya göre, sınırlan tesbit edilen gecekondu bölgelerinde ıslah imar planı uygulamaları sonunda tahsis edilen parsel hudutları içinde kalan veya yola veya imar yoluna veya sahil şeridinin kara yönündeki son sınırına veya karayolları istimlak sınırından itibaren 15 metrelik sahaya tecavüz durumu giderilebilen gecekondulara, Yasadaki esaslara göre tapusunu almak kaydı ile ruhsat ve kullanma izni verilir.

Belediye veya il özel idarelerine ait arsa ve araziler üzerinde sınırları tesbit edilen gecekondu bölgelerinde bulundukları yerde muhafazasında sakınca görülmeyen ve ıslah imar planları ile muhafazası mümkün ve tamamı işyeri olan yapılar ilgili idarece 5 yıl süre ile geçici ruhsata bağlanır, ilgili idare 5 yıldan önce uygulama yaparsa enkaz bedelini ödemek suretiyle tasfiye eder. 5 inci yılın sonunda yapılan uygulamalarda herhangi bir bedel ödenmez.

25- Islah îmar Planı Uygulamaları Sonucu Beklemeden Tasfiye Edilecek Gecekondular :

Sınırla n tesbit edilen gecekondu bölgelerindeki belediye veya il özel idarelerine ait arsa ve arazilerin üzerinde olup. ıslah imar planı uygulamaları sonucu beklemeden valilik veya belediyelerce bulundukları yerlerde muhafazası sakıncalı görülen (çevre sağlığına ve sağlık kurallarına, plan kararlarına gibi) tamamı i yeri olan yapılar, kendilerine yapılan tebligat tarihinden itibaren
bir yı l içinde tasfiye edilirler. Bu işyeri sahiplerine ıslah bölgeleri içindeki ticari
alanlardan kiraya verilecek i yerlerin de öncelik tanınır.
Yasa gereğince sınırları tesbit edilen gecekondu bölgeleri dışında kalan gecekondulardan; Hazine, Belediye, İl özel İdareleri ile Vakıfla r İdaresi veya özel

hukuk tüzel kişilerine ait arsa ve araziler üzerinde olanları, Yasanın yayımı tarihinden itibaren azami 42 ay içinde hak sahiplerine gecekondu önleme veya ıslah
bölgelerinde bulunan arsa veya konutlar verilmek suretiyle tasfiye edilirler.

Şehir içinde, çevresindeki imar durumu ile uyum sağlıyamayan gecekondular ile gerçek kişilere veya özel hukuk kişilerine ait arsa ve araziler üzerinde veya 2565 sayılı Askeri Yasak Bölgeleri ve Güvenlik bölgeleri Yasasının yapı yasağı koyduğ u alanlarda veya Milli Savunma Bakanlığına tahsisli olan veya tahsisli olmadığı halde Savunma. Bakanlığınca kullanılan arsa ve araziler üzerinde olan haklarında yargıdan alınmı yıkım kararları bulunan gecekondulara arsa tahsisi edilerek, tasfiyede öncelik verilir.

26- Arsa Kullanım Bedellerinin Tesbiti :

Gecekondularda Yasaya göre belediye ve il özel idarelerine geçmi sayılan arsa ve araziler üzerinde gecekondu yapanlara Yasanın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren en geç 6 ay içerisinde, belediye sınırları içerisinde belediye encümenince, mücavir saha dışındakilerde ise idare kurullarınca, gecekondulara tapular verilinceye kadar alınmak üzere arsa kullanım bedelleri tesbit edilir. Arsa kullanım bedeli yapının işgal ettiği ve kullandığı alan üzerinden hesap edilir. Bu miktarlar yapı sahiplerinin verdikleri başvuru dilekçelerinden veya bina tesbiti için araziye gidon ekipçe tesbit edilir. Tesbit edilen bu arsa kullanım bedelleri ilgili
belediyesine veya İl Özel İdarelerine irad kaydedilir. Irad kaydedilen bu bedeller Yasanın uygulaması ile ilgili harcamalarda kullanılır.

Arsa kullanım bedelleri, gecekonduların bulunduğu arsa ve arazilerin mevkii kullanımı, jeolojik durumu, gibi kriterler gözönüne alınarak arsa m2, birim fiatı olarak tesbit edilir.
— Belediye veya İl öze l İdarelerine ait arsa ve araziler üzerinde sınırlan tesbit edilen gecekondu bölgelerinde-,
Islah imar planı uygulamalarına ilişkin sonuçlar beklenilmeden valilik veya
belediyesince inşa edildikleri yerde muhafazası sakıncalı görünen ve tamamı iş
yeri olan yapılardan tasfiye tarihine kadar, Muhafazasına karar verilen tamamı iş
yeri olan yapılardan ise geçici ruhsat süresince arsa kullanım bedelleri tahsil edilir.
— Vakıflar idaresine veya diğer katma bütçeli dairelere veya diğer kamu
tüzel kişilerine veya gerçek kişilere veya özel hukuk tüzel kişilerine ait arsa ve
araziler üzerinde yapılan ve muhafazasına karar verilen bağımsız bölüm şeklinde
veya bağımsız halde birden fazla, gecekondusu bulunanlara, Yasadaki esaslara göre
kendisine tahsis edilen gecekondu dışındaki diğer gecekonduların satı işlemleri tamamlanıp tapusu verilinceye kadar, arsa kullanım bedelleri ilgili kuruluşlarca alınır, ve bu bedeller arsa ve arazi sahiplerine ödenir.

— Vakıfla r idaresine ve diğer katma bütçeli daireler veya diğer kamu tüzel
kişilerine veya gerçek kişilere veya özel hukuk tüzel kişilerine ait arsa ve araziler
üzerinde, muhafazası sakıncalı görülmeyen tamamı işyeri olarak kullanılan yapılara ait arsaların mülkiyeti devir edilmediği takdirde taraflarca belirlenecek süre
içinde, taraflar arasında tesbit edilen arsa kullanım bedeli karşılığında, arsa ve
arazi kiraya verilebilir. Bu tesbit ve süre içinde bir anlaşma yapılamaması halinde
arsa ve arazi kullanım bedeli ve yapının akıbetinin tayini için adli mercilere baş
vurulur.
Arsa bedelleri 6830/122 Sayılı İstimlak Yasasında belirtilen esaslara göre va
lilik veya belediyesince hesap edilir.

27- Mülk Konut, Nüve Konut:

775 Sayılı Yasa gereğince tesbit edilen Gecekondu Islah ve önleme Bölgeleri, Yasaya göre ıslah imar planı sınırlan içerisinde yeniden tesbit edilse bile söz konus u Gecekond u İslah v e Önleme Bölgesinde Bakanlıkça, Valilikçe veya belediyesince 775 Sayılı Yasa ve uygulama yönetmeliği gereğince mülk konu t (TEY) nüve konu t ve ıslah ima r planı gereği gecekond u korunduğu takdird e gecekondul u ima r parsel i aks i takdird e boş ima r parsel i tahıs edilenlerden :
a) Tahsi s tarihinde n sonr a mülk konu l HEY ) v e nüve konutlarına gecekondul u vey a boş ima r parsellerin e ruhsatsız herhang i bi r İlave vey a inşaat ya pmayanlarda n b u yönetmelikte sayılan harç ve par a cezası alınmaz.
b) Mülk konu t TE Y nüve konutlara , gecekondul u ve boş ima r parsellerin e
ruhsa t almada n ilav e vey a insanı yapanlarda n ise ruhsa t harcı cezası ve diğer par a
cezalar ı alınır.

4- Afet Bölgeleri

28- Afete Maruz Bölgelerin Yenide n Değerlendirilmesi :

Afet e maru z bölgelerin yenide n değerlendirilmesinde aşağıda belirtile n esaslar a göre hareke t edilir .
a l Taşkın korum a alanları ile subaskını heyela n kay a düşmesi çığ tehlikes i
v e benzer i fiil i vey a muhtemel afete maru z bölge kabu l edilen ve Resm i Gazeted e
ilân edile n yerler . İmar ve İskan Bakanlığınca Yasanın yürürlüğe girdiği tarihte n
itibare n e n geç bi r yıl içinde yenide n incelenir .
Ancak ; bu yerlerl e b u nitelikte olmakl a berabe r çeşitli nedenlerl e Resm i G a
zete’de ila n edilmemiş yerlerd e incelemede öncelik sırası aşağıda belirtile n şekilde
yapılır.
— Gene l hayat a etkil i ola n ve İmar ve lska n Bakanlığınca inşaata başlatılmamı ş ola n yerler ,
— Gene l hayat a etkisi z ola n yerler .
— Gene l hayat a etkili olupta İmar ve İskân Bakanlığınca inşaata başlatılmış
vey a bitirilmiş ola n yerleri n eski afet bölgeleri.
b) Önceden su baskını afeti nedeniyl e afete maru z bölge kabu l edilmiş yer ­
le r Bakanlıkça öncelikle incelenil . B u incelemelerd e korum a vey a naki l işlemine
kesi n kara r verilememes i vey a olayın dah a geniş kapsamlı olara k incelenmes i istendiği takdirde , kon u Bakanlıkça Devle t S u İşleri Gene l Müdürlüğünün bağlı bulunduğu Bakanlığa iletilerek incelettirilir .
c) S u baskını nedeniyl e yapılan incelemele r sonucund a afetin alınacak terti p
ve tedbirlerl e önlenebileceğine kara r verildiği takdird e gerekl i harcam a kon u il e
İlgili rapor u düzenleyen Bakanlıkça yapılır, vey a yaptırılır.
d) B u maddeni n (a) bend i gereğince yapılan incelem e sonucund a alınacak
terti p v e tedbirlerl e afet e maru z bölge vasfından tamame n vey a kısmen çıkanl a
bileceklerde n (c) bend i dışındaki terti p ve tedbirle r Bakanlıkça alınır.
B u terti p v e tedbirle r 5 yıl içinde bi r progra m dahilind e gerçekleştirilir.

e) B u maddeni n (a) bend i gereğince yapılan incelem e sonucund a terti p ve
tedbi r alınamıyan yerleri n afete manı z bölge vasfı deva m eder . Ve- b u yerlerdek i
taşınmaz malların tap u kayıtlar ı üzerine Tap u Sici l Muhafızlıklarınca -Afet e Ma ­
ruzdur » Şerhi Bakanlığın talebi ile konur .
V e b u yerle r mahallind e muta d vasıtalarla ilân edildiği gib i ayrıca Resm i
yayın organlarında d a ila n ettirilir . Anca k dah a önce Resm i Gazete’d e yayınlanmış
olanla r yenide n Resm i Gazete’d e yayınlanmaz.

29- Değerlendirmeler Sonunda Yapılacak Uygulamalar :

Afet e maru z bölgelerin yenide n değerlendirilmesi sonunda yapılacak uygulamalard a aşağıdaki esaslar a uyulur

u) Yasay a göre Bakanlıkça aşağıda belirtile n hususların varlığı halind e gerekl i terti p ve tedbirle r alınır :
— Olayın gene l hayat a etkil i olması,
— Terti p ve tedbirleri n naki l işleminden dah a ekonomi k olması.
— Dah a önce Bakanlıkça na ki l işleminin yapılmamış olması,
b) Afet e maruz bölge vasfından tamame n vey a kısmen çıkarılması taram a
etüdleri sonuc u tanzi m edilecek tekni k raporlard a a bend i hükmüne uygunluğu
belirlene n yerlerd e 5 yıl içinde gerekl i terti p ve tedbi r alınırken programın yapılmasında öncelik sırası aşağıdaki hususlar a göre belirlenir .
— Bütçe olanakları
— Tekni k raporlard a belirlenen aciliyet.
— Afet e maruz konu t sayısı.
— Katılım payı yapı sahib i sayısının çokluğu.
c l Tedbi r alınmasının nakilde n dah a ekonomi k olacağı yerlerd e alınacak
terti p v e tedbirleri n gerektirdiği harcamala r için taram a etüdü öncesi yapılan il k
etüdlere göre vars a belirlene n hak .sahipler i dışındaki diğer yapı sahiplerinde n
yoks a tüm yapı s ahiplerinde n proje bedelini n 1/3 oranını geçmeyecek orand a katılım
payı alınır. B u payın belirlenmesind e kurtarılacak yapıların verg i beyanlarına gör e
tesbit edilece k katılım payı. yapı sahiplerinde n proje yılında başlamak üzere e n
geç ik i yıl içinde Bakanlıkça taksit lendirili r ve Afetle r Fon’un a yatırılır.
Terti p v e tedbi r ulutmada n önce progra m yılı içinde katılım payına iştirak
edecek yapı sahiplerini n belirlenmes i Bakanlıkça yapılır.
Katılım payı alınacak yapı sahiplerini n Türkiye Emla k ve Kred i Bankasınca
müteselsil kefale t yoluyl a borçlandırma işlemleri yapılı r ve ik i yıl içinde de eşit
taksitlerl e tahsi l edilir .
l / a oranındaki katılım payı hesap edilirke n yapı sahibini n katılım payı, verg i
beyanının 1/15 in i geçemeyecek sekilde alınır.
d) Gene l Hayat a et kili olmayan olaylard a mahall i olanaklarl a vey a gayri ­
menku l maliklerine..; gerekl i önlemlerin alındığı hususund a Bakanlığa baş vurul ­
ması halinde ; kon u Bakanlıkça mahallind e incelenere k alınan terti p ve tedbirleri n
yeterl i olduğu tekni k raporlarl a belirlendiği takdird e «Afet e Maru z Bölge» vasfı
kısmen vey a tamame n kaldırılabilir.

o) önceki yıllarda afete maru z bölge, kabu l edilere k Bakanlıkça naki l işlemi
gerçekleştirilen yerlerde . Yasay a göre yapılan etüdler sonuc u tanzi m edilecek tekni k raporlard a (a) bend i dışında kala n afet bölgelerinde gayrimenku l ma l sahip ­
lerinc e terti p ve tedbi r alındığı hususund a Bakanlığa başvurulması halinde- , kon u
Bakanlıkça mahallind e inceleni p alınan terti p ve tedbirleri n yeterl i olduğu tekni k
raporl a belirleninc e “Afet e Maru z Bölge» Vasfı kısmen vey a tamame n kaldırılabili r
f) Yasa’nın 9 unc u Maddes i esaslarına göre yapılan incelemed e tertip v e
tedbi r almaya , gerek duyulmaksızın afete maru z bölg e vasfının kalkması halind e
Bakanlıkça yen i konu t yapıları ve esk i afet bölgesindeki konutun u yıkmamış ha k
sahiplerini n kala n borcu , vars a yapılmış ola n indirimlerd e ilav e edilere k e n ge ç
3 yıl içinde eşit taksitlerl e tahsi l edili r v e Afetle r Fon’un a yatırılır.
g) Afet e maru z bölge vasfından çıkan bölgede hissel i konut u olan ha k sahiplerini n herbir i hakkında (f) bendin e göre işlem yapılır.

30- Afet e maru z bölg e vasfından tamame n vey a kısmen çıkarılması uygu n görülen yerlerdek i iska n edilmemiş konurların tahsi s işlemlerinin iptal i ve tesbiti :

Afet e maru z bölge vasfından tamame n vey a kısmen çıkarılması uygu n görülen bölgelerde, ha k sahipler i için yapılmış, anca k b u Yasanın yürürlüğ e girdiğ i tariht e ha k sahiplerinc e iska n edilmemiş konutların tahsi s işlemleri
Bakanlıkça ipta l edilir .
Ha k sahiplerinc e iskân edilmemiş konutların tespiti; ad a parse l numaralar ı
il e kim e tahsi s edildiği hususunu n belirlenmes i şeklinde yapılır.
Tahsi s işleminin iptali , tahsisi n yapıldığı şekilde yapılır .
İskân edilmem e keyfiyeti , alt v e üst yapısı tamame n bitirilmiş yapının oturulmayıp boş bırakılmasıdır. B u değerlendirme içinde kala n yapıların tahsi s işlem i ipta l edilmez .

31- Afete maruz bölge vasfından tamame n vey a kısmen çıkarılması uygun görülen yerlerdeki iskân edilmemiş konutların değerlendirilmesi:

Afete maruz bölge vasfından tamamen veya kısmen çıkarılması uygun görülen yerlerde, Hak sahipleri için ihale ve emanet suretiyle yapılmış, anca k Yas a yürürlüğe girdiği tariht e ha k sahiplerinc e iskân edilmemiş konutların Bakanlıkça tahsis işlemleri iptal edilerek :
a) Yapılan taram a etüdü sonuc u tanzi m edilecek tekni k raporlar a göre
vars a nakl i gerekl i konu t sahiplerinde n dah a önce ha k sahiplikler i tesbit edilenlerde n Yasay a göre ha k sahib i olanlara ,
b) Taram a etüdü sonuc u belirlene n yen i afetzedelerden 2769 sayılı Yasay a
gör e ha k sahib i olduklar ı tesbit edileceklere ,
c) Yukarıda belirlenenler e verildikte n sonr a artaca k konu t olurs a b u ko ­
nutla r aşağıdaki sıralamaya göre değerlendirilir ve Afetle r Yasasına gör e tespit
edilece k maliye t bedel i üzerinden borçlandırma hükümleri uyarınca devredilir .
— B u binaların yaptırılmasını gerektire n afetten sonr a meydan a gelmiş yen i
bi r afetten zara r görenlere vey a zara r görmesi muhteme l olanlara .
— Bedeller i Gecekond u Fon’unda n alınmak üzere, Gecekond u Yasası Hükümlerine gör e ha k sahib i sayılan ailelere .
— Gene l bütçeye dahi l dairelerde n aci l ihtiyacı bulunanlar a tahsi s edilme k
üzer e Maliy e Bakanlığına.
— Turisti k amaçlara, kam u hizmetlerine , İmar ve iska n Bakanlığı mensup –
larına öncelik verilme k suretiyl e memurlara , halk a kiray a verilme k üzere mahall i
belediyeler e v e köy tüzel kişilerine.

32- Evini yapana yardım metodu ile yapılan konutlar (E.Y.Y.)

Evini yapana yardım metodu ile konutunu yapan hak sahipleri konutun yapımında gerek parasal, gerek bedensel katkıda bulunduklarından hak sahiplerince iskân edilmemiş konutlar için eski afet bölgesindeki konutunun afet e maru z bölge dışına çıkarılması halind e Yönetmeliğin 29 unc u maddesini n (f) bend i hükümlerine gör e işlem yapılır.

B u yöntem il e konutun u yapa n ha k sahiplerinc e iskân edilmemiş konutları için, esk i afe t bölgesindeki konutun u yıkmış bulunması vey a konutunu n bulunmamas ı halind e tahsi s işlemleri ipta l edilme z v e yapmış olduğu sözleşmeler ay ­
ne n deva m eder .

33- Afet e Maru z Bölge Vasfı Deva m Ede n Yerlerd e Uygulam a Programının hazırlanması :

Afet e maru z bölge vasfı deva m eden bölgeler içinde kalan yapılar 7269 sayılı Umum i Hayat a Müessi r Afetle r Dolayısıyla Alınacak Tedbirle r v e Yapılacak Yardımlar a Dai r Yas a esaslarına göre Bakanla r Kurulu’nu n belirliyeceği bi r progra m uyarınca nakledilir .

Detay proğramların ve projelerin uygulanmasında aşağıdaki esaslara uyulur .

— Bütçe olanakları
— Teknik raporlarda belirtilen aciliyet,
— Nakledilecek konut sayısının genel haneye oranının yüksekliği.
— İlk afet etüdünün tarihinin eskiliği.

34- Afete maruz bölge vasfı devam eden bölgeler içinde kalan yapıların hak sahipliklerinin tesbiti:

Afete maruz bölge niteliği devam eden bölgeler içinde kalan yapıların Bakanlar Kurulunun belirliyeceği bir program uyarınca nakledilmeleri sırasında daha önce belirlenmiş olan hak sahipliği listeleri iptal edilerek olmuş veya muhtemel afet dolayısıyla yasaya göre düzenlenen raporlarda belirtilen afete maruz her konut için sadece bir hak sahipliği kabul edilir ve bir konut verilir.
Hak sahipliği aşağıdaki esaslara göre belirlenir.

a) Aynı malikin birden fazla konutu hasar görse dahi sadece bir konutu için hak sahibi kabul edilir. Ancak birden fazla konutu hasar gören maliklerin veya bir binanın bağımsız bölümlerinde afetin meydana gelmesinden önce oturduğu tesbit edilen bina sahibinin evli evlatlarında bağımsız bölümleri teknik raporlarla belirlenmek kaydı ile hak sahibi kabul edilir.

b) Müşterek mülkiyet halindeki konutlarda hasar gören konut sayısını geçmemek kaydı ile hissedarlar ayrı ayrı veya müştereken hak sahibi kabul edilirler.

Ayn ı malikin afete maruz bölge dışında o yerde (köylerde köy mülkü sınırlan içinde şehir ve kasabalarda Belediye sınırlan içinde) kendisine veya eşine ait aynı cins bağımsız başka bir konutu varsa hak sahibi kabul edilmez.

İkinci konutun belirlenmesinde talep ve taahhütnamelerin inceleme tarihi esas alınır.

Hastalık, Askerlik, Tutukluluk ve yurt dışında olma durumları hariç, yasal
süresi içinde talep ve taahhütname vermeyenler, borçlandırma işlemini yapmayanlar program süresinde inşaata başlamayanlar veya bitirmiyenler ile haklarından
vaz geçenlerin hak sahiplikleri iptal edilir ve varsa borçlan muaccel olur.
Afete maruz bölge niteliği devam ettiği yerlerde ekonomik ve sosyal hayatı
kesintiye uğratan dükkan ve fırın gibi işyeri sahipleri de Yönetmelik esaslarına
göre hak sahibi kabul edilir.
Afete maruz bölge vasfı devam eden yerlerde aynı malike ait konut ve
İşyeri olması halinde o malik konut ve i yeri için ayrı ayrı hak sahibi olur.

35- Afete maruz bölge vasfı devam eden bölgelerdeki yapıların yıkılması.

Yasanın 9 ncu maddesi esaslarına göre afete maruz bölge niteliği devam eden bölgelerde Bakanlar Kurulunca belirlenen program gereğince
hak sahiplerinin yeni yapılan afet evlerine nakledilenlerinin eski afet bölgelerindeki binaları hangi amaçla kullanılırlarsa kullanılsınlar yıktınlır.
Hak sahibinin eski afet bölgesindeki yapısını, üçüncü şahıslara satmı olması halindede yıkım işlemi gerçekleştirilir. Üçünc ü şahıs bundan dolayı Bakanlığa karşı herhangi bir hak iddiasında bulunamaz.
Bu yıkım işlemi aşağıda belirtilen esaslara göre yapılır.
a) Yasanın 9 ncu maddesi esaslarına göre afete maruz bölge vasfının devam edip etmiyeceğinin incelenerek sonuca bağlanmasına kadar yıkım işlemi durdurulur.
b) Yıkı m işlemleri; yapılar, belediye ve mücavir alan sınırlan içinde belediyelerce, bu sınırlar dışında ise Valilikçe yapılır.
c) Yıkm a parası yıkıntı malzemesinden, yetmemesi halinde kalan kısmı
Afetler fonundan karşılanır.

d) İmar v e İskân Bakanlığınca kurulaca k fen kurulları tarafından afeti n meydan a geldiği yerdek i yapılar v e kam u tesisler i için düzenlenecek hasa r tesbit
raporlarında arazini n tehlikel i durum u ve gördüğü hasa r bakımından yıktırılması
ve boşaltılması gerekenle r belirtilir . O i l vey a ilçenin mülki amirin e verilece k ra ­
po r sonucunda ; süresinde itira z olmayan , yahut itira z olunupt a idar e kurullarınca
yıkılması onaylana n binalar . Bakanlıkça konutu n yapılıp yapılmadığına bakılmaksızın ma l sahibinc e b u mümkün olmadığı takdird e (b> bendind e belirtile n ilgili ­
lerc e yıktırılır.

36- Afete Maruz Bölge Vasfı Dışına Çıkarılan Yerlerdek i Gecekondular :

Afet e maru z bölge vasfı dışına çıkarılan yerle r 775 sayılı Gecekondu Yasası kapsamı içinde kaldığı takdird e Yönetmeliğin gecekond u bölgeleri
il e ilgil i hükümlerine gör e işlem yapılır.

37- Afete maruz bölge vasfı dışına çıkarılan yerlerin değerlendirilmesi.

Yasanın 9 nc u maddes i esaslarına gör e yapılan incelemede ;
tertip ve tedbir almaya gerek duyulmaksızın afete maruz bölge vasfının kalkması halinde afet bölgesi dışına çıkarılan bölge, belediyesi olan yerlerde Bakanlıkça imar planları çerçevesinde değerlendirilir.

5- Eski Eserler Koruma Alanları ve Sit Bölgeleri

38- Esk i Eserle r ile Korum a Alanlar ı ve Si l Bölgelerinde Yapılacak Uygulamalar :

Yasanın 10 nc u maddesine göre Bakanla r Kurulunc a belirlenecek esk i eserle r il e bunların korum a alanları v e sit bölgelerinde korum a amaçlı ima r planlarına vey a Gayrimenku l Esk i Eserle r ve Anıtlar Yüksek Kurulunc a kabu l edile n geçici dönem yapılanma koşullarına uygu n olmaya n yapılar yıktırılır.

Anca k uygulamay a ait esasla r Kültür ve Turiz m Bakanlığı il e İmar v e İskân Ba ­
kanlığınca düzenlenir.

6- Duyuru

39- Duyuru ve duyuru sonunda yapılacak işlemler

Değerlendirme sonuçları değerlendirmenin tamamlanmasındaki İtibaren en geç 15 gün İçinde bi r ay süreyle umum i mahalleler e güvenli dairelerc e asılır. V e b u belgeleri n bire r örneği mahall e vey a ko y muhtarlıklarına verilir .
Ayrıc a 7201 sayılı Tebliga t Yasası hükümlerine bağlı kalınmaksızın Güvenlik Kuvvetler i aracılığı il e de ma l sahibin e vey a yapıyı yapan a vey a lenn i mesullerin e tebliğ edilir .

Güvenlik kuvvetlerirnc e yapılacak tebligat 15 gün içinde tamamlanır.

Tebligatın b u şekilde yapılması mümkün olmadığı takdird e yapı mahallinde görülebilecek bir yere 15 gün; süre ile asılır ve bu durum bir zabıtla tevsik edilir.

Böylece değerlendirme sonuçları ilgililer e tebliğ edilmiş sayılır.

Değerlendirme sonuc u haklarında yıkım karar ı alınan yapılar b u tebliğden itibare n en geç 6 a y içinde sahib i tarafından yıktırılır, sahib i tarafından yıktırılmaya n yapılarla, Vakıflar idaresin e vey a diğer katm a bütçeli daireler e vey a kam u
tüzel kişilerine vey a gerçek kişilere vey a ö/el huku k tüzel kişilerine ait ars a v e araziler üzerindeki fen ve sağlık yönünden kullanılabilir olduğu belirtile n ve tasdikl i isla h İmar planıyla muhafazasına kara r verilen gecekonduların sahipleriyl e ars a ve
araz i sahiplerini n anlaşmalar ı sağlan;, madıgı hallerd e ars a ve araz i sahibini n yıkılması için başvurduğu yapılar Valili k vey a belediyesinc e yıktırılır.

Belediyeleri n başvurusu üzerine mülki amirlikçe, yapılar boşaltılmak ve gerekl i önlemler alınmak sureliyl e yıkım işleri gerçekleştirilir.

7- Geçici 2. Madde

10- Geçici 2 nci maddeye ilişkin tesbit ve değerlendirme

Geçici 2 nci maddeye göre yapılan başvurularda herhangi bir belge aranmaması esastır. Bu tür değişiklikler idarece projesinde gereklı düzeltme (tashihat) yapılarak ve notlar düşürülerek belgelendirilir.

Ancak geçici 2 nci maddeye göre başvurulardan bağımsız bolümde işlev değişikliği (Konula n iş yerine gibi) getirilen. tapuda yeni bir bağımısız- bölüm teşçilini gerektiren değişikliklerle bağımsız bölüm veya ortak yerlerde yapılan değişikliklerden kat malikler i veya hissedarların arsa payını ve sahip oldukları metrekareyi etkiliyen değişikliklerde değişikliğin yapıldığı mahaller için bağımsız bölüm veya bölümleri içeren kat planı aranır.

Ayrıca yapılan değişiklikler kat maliklerinin arsa payı ve metrekare olarak sahip oldukları yüzölçümü etkiliyorsa veya kat mülkiyeti yasasının 24 ncü maddesindeki yasak işlerden ise. Kat Mülkiyet Yasasındaki hükümler uygulanır geçici 2 nci madde kapsamına giren yapılaşmalarda Valilik veya belediyece gerekli görülen hallerde (kat planı içinde kalmakla beraber bağımsız bölümde görüler. işlev değişikliği gibi) uygunluk denetimi yapılarak bu denetimin sonucuna göre işlem tesis edilir.

8- Ruhsat ve Kullanma izni Belgeleri

41- Ruhsat ve Kullanma izni verilirken aranacak belgeler

Ruhsat ve kullanma izni verilirken aşağıdaki belgeler aranır

A — Kullanılan veya kullanılmaya hazır hale getirilmiş yapıların ruhsata veya kullanma i/nine bağlanmasında. 6785 sayılı İmar Yasasının 4 ncü maddesinde belirtilen (dilekçe, tapu ve imar veya kadastro çapı, mimar i statik ve tesisat [plan. proje, resim ve betonarme hesaplarının gerekli olanları) belgeler aranır.

Bu belgeler yoksa, tapu senedi veya tapu senedi yerine geçecek arsa tahsis belgesi ve tapu kayıt örnegi. mülkiyete ilişkin her türlü mahkeme kadarı ve bu mahkeme kararına dayanan icra memurluğu veya yetkili diğer makamlar tarafından verilen belgelerden birisi ile mimar i proje ve fen adamı tarafından düzenlenmiş. yapının statik yeterliliğini belirliyim rapor İle yetinilir .

Gecekondularla: hisseli arsa ve araziler üzerinde yapılan yapılar ile bitmiş, kullanılan veya kullanılmaya hazır hale gelmiş yapılardan. sorumlulugu mal sahibine ait olmak ü/ere bağımsız, bölüm olarak kullanılan iskanı mümkün olan bodrum veya zemin katı dahil 2 katı geçmiyen veya kat yüksekliği 6.50 metreden fa/la olmayan yapılarla, her çeşit yapının eklenti veya müştemilatı durumundaki özel ve ortak kullanıma açık garaj, kömürlük, bahçe duvarı, foseptik gibi yapılar için tesbit sonundaki inceleme ve tesbit formundaki kroki ile yetinilir.

B — 17 Ocak 1957 ve 10 Ocak 1975 tarihinden önce yapılan yapılarda yapının bu tarihten önce yapıldığı hususu aşağıda belirtilen belgelerden faydalanılarak tesbit edilir.

a) Tapu
b) Verg i makbuzu
c) Tapu kayıt örneği
d) Elektrik ve su depozitoları veya makbuzları
e) Seçmen kütükleri kayıtları
f) Nüfus sayımı kayıtları
g) Muhtarlıklardaki kayıtlar gibi resmi kurum ve kuruluşluca bir yapının varlığını belirliyecek nitelikteki belgeler.

C — Hisseli arsa ve arazilerde yapı ve kullanma izni verilmesinde aşağıdaki
belgeler aranır.
a) Islah ima r planı,
b) Parselasyon haritasının düzenlenmesi ve mülkiyetin tesbit ve tescili.
c) Islah ima r planı uygulamaları sonunda tahsis edilen parsel sınırları içinde kalan veya yol a veya ima r yoluna veya sahil şeridinin kar a yönündeki son sınırına veya Karayolları istimlak sınırından itibaren 15 metrelik alana tecavüz durumunun giderilmesi,

VII- Hukuki Hükümler

42- Devam eden hukuki ve idar i işlerle, idar i ve yargı mercilerince verilmiş yıkım kararları:

Hukuki ve idari işlemlerle, idari ve yargı mercilerince verilmiş yıkım kararları hakkında aşağıda belirtilen esaslar uygulanır.

a) B u kanun kapsamına giren yapılarla ilgili başlamış hukuki işlemlerle idari işlemlere konularına göre bu Yasada düzenlenmiş hükümler uygulanır.

b) B u Yas a kapsamına giren yapılar hakkında evvelce, idar i yargı mercilerinde açılmış ve kesin karara bağlanmamış davalar için valilik veya belediyelere başvurulduğunda, b u idarelerce veya davada taraf olanlarca durum idari yargı merct’ine bildirildiği takdirde bu davalar konusuz kalmış sayılırlar. V e bu davalar sebebiyle taraflara harç ve yargı gider i yüklenmez.

c) İmar mevzuatına aykırı ve bu yasa kapsamına giren yapılarla gecekondulardan (2 Haziran 1981 tarihinden sonra yapılan gecekondular ile l Ocak 1983 tarihinden sonra ima r mevzuatına aykırı olarak yapılan yapılar hariç) haklarında
idarece, adli ve idar i yargı mercilerince yıkım kara n verilmiş olanların yıkım işlemleri tesbit ve değerlendirme sonucuna göre yerine getirilir.
Gecekonduların 2 Haziran 1981 imar mevzuatına aykırı yapılarınsa 1 Ocak 1983 tarihinden önce yapıldığı hususu;
— Sahiplerinin beyanı.
— Elektrik veya su makbuzları,
— Vergi kaydı,
— Vars a ilgili bölgenin hav a fotoğrafları,
— Anayas a oylaması için yapılan seçmen kayıtlan,
gibi resmi kurum ve kuruluşlarca bi r yapının varlığını belirleyecek nitelikteki belgelerin birlikte değerlendirilmesi sonucu tesbit olunur.

d) Bu maddenin (c) bendindeki yıkım kararlarından gerçek ve özel hukuk
tüzel birilerinin arsa ve arazilerin üzerine yapılmış gecekondular ile ima r mevzuatına aykırı yapılara ilişkin kesinleşmiş yargı kararlarının yerine getirilmesi Yasa’
u n yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 1 yıl geciktirilerek, yapılacak değerlendirme sonucuna göre işlem yapılır. Sözkonusu süre içinde zaman aşımı işlemez arsa
ve arazi sahiplerinin kullanım bedeli isteme ve diğer haklan saklıdır.

43- Kat mülkiyeti tesisi:

Yasanın 29 uncu maddesine göre bu yasanın uygulanmasına ve bir defaya mahsus olarak uygulama yapılmak üzere yasanın 19 uncu maddesinde belirtilen yapılara ait belgelere dayanılarak birden fazla bağımsız bölümü bulunan gecekondular ile hisseli yerlerde; ıslah ima r planına göre doğacak yeni parseller üzerindeki yapılarda, şuyu cetvellerinde belirtilen hisse ve bağımsız bölümler için kat maliklerinin talebi, kat maliklerinin taleplerinin olmaması halinde, kat maliklerinden birinin başvurusu üzerine valilik veya belediyeler mevcut belgelere dayanarak kat mülkiyeti tesisini talep ederler.

Bağımsız Bölüm olarak iskanı mümkün olan bodrum ve zemin katı dahil 2 katı geçmeyen yapılarda, kat maliklerince talep edilecek kat mülkiyeti tesisine yönelik taleplerde, kullanma izni belgesinin yanında yasanın 12 inci maddesinin (al fıkrasının 4. paragrafında düzenlenmiş ebatlı kroki tutanak ibraz edilecektir.

2 katı geçen yapılara ait kat mülkiyeti besisine dai r taleplerde ise mimar i proje, bi r fen adamı tarafından düzenlenmiş yapının statik yeterliliğini belirleyen rapor ibraz edilecektir.

44- Uygulamanın örnek teşkil etmemesi:

Yasanın 31 inci maddesi gereğince ve bu yasada sözkonusu olan ruhsat ve kullanma iznine ilişkin işlemler bir defaya mahsus olmak üzere uygulanacak ve bundan sonraki uygulamalara örnek teşkil etmiyecektir.

Bu şekilde ruhsat ve kullanma izni verilmiş yapıların herhangi bir sebeple yıkılmaları halinde, bu alanlarda yeniden yapılacak yapılar için yürürlükteki plan ve mevzuat hükümleri ile gecekondu için ıslah imar planlarını geliştiren imar planla n uygulanacaktır. Bu husus ve bu yasaya göre tapu verildiği tapu idaresince tapu kütük sahifelerinin beyanlar hanesinde belirtilecektir.

45- Muaflıklar :

6785 sayılı İmar Yasasının 6 nci ve 7 nci maddeleri gereğince haklarında durdurma emr i verilmiş olmasına rağmen bu emre uymayarak inşaata devam ederi ma l sahiplerinin durdurma emrinden sonra yaptıkları yerler dahil yasaya göre yapılacak değerlendirme sonunda ruhsat ve kullanma izni verildiği takdirde 6785 sayılı İmar Yasasının 20 inci maddesine göre ceza tahakkuk ettirilmez ve tahakkuk ettirilmiş cezalar terkin edilir.

VIII- İzleme

46- Uygulamaların izlenmesi :

Yasanın amacına uygun olarak uygulanmasını sağlamak, yanlış uygulamaları, işin yapılması sırasında gecikmeksizin tesbit ederek yanlışlıklan anında gidermek için ilgili idarelerce (Valilik veya belediyeler) yapılan kontroldür.

Bu hususta alınması gerekli tertip ve tedbirler ilgili idarelerce alınır uygulamada karşılaşılan sorunlar valilik ve belediyelerce zamanında Bakanlığa iletilir.

Ayrıca her üç ayın sonunda izleme raporları düzenlenerek Bakanlığa gönderili r

IX- Çeşitli Hükümler

47- Teknik Eleman, Araç ve Gereç Temini:

Teknik eleman, araç ve gereç ihtiyacının karşılanmasında verilir, yasanın uygulanmasına ilişkin hizmetlerde kullanılmak üzere; Bakanlıklara bağlı bölge kuruluşları ile diğer kam u kuruluşlarının görevlerinin büyük ölçüde aksatılmaması kaydı ile mevcut olanaklarım söz konusu hizmetlere sevk edecekleri gibi yıkım işlerinde bu kuruluşların makina parklarındaki araç ve gereçleride kullanırlar.

48- İmar Yasasındaki değişikliğe kadar yapılacak uygulama :

Yasanın yürürlüğe girdiği 21/3/1983 tarihinden sonra, 6785 sayılı imar yasasında değişiklikler yapılıncaya kadar;

a) Yapılacak gecekondular ile ruhsatsız yapılar taşınmaz malın bulunduğu yerin Belediye Başkanı veya mülki amirinin yazılı emri üzerine yıkım emrini veren makam tarafından yıktınlır.

İtiraz veya dava açılması yıkım kararının uygulanmasını durduramaz, yıkma işi gerçekleştirilir.

b) Kendi parselinde, başkasının mülküne tecavüzlü olmayan, ruhsatsız yapılan yapılar yıktırılır ve yıkım masrafları % 20 fazlasıyla yapımcı veya ma l sahibinden tahsil ettirilir.

c) Yapılacak gecekondular ile başkasının mülküne tecavüzlü imar mevzuatına aykırı yapılar yıktırılmakla beraber yapı sahipleri fenni mesuller ve müteahhitler yargı mercilerince altı aya kadar hapis ve 100.000,— TL . sinden 500.000,—TL. sına kadar ağır para cezası ile cezalandırılır.

Bu fiillerin tekrar edilmesi halinde söz konusu kimselere verilecek cezalar 1/3 den az olmamak üzere, üç katma kadar arttırılır.
Fenni mesullerce ayrıca 1 yıla kadar meslekten men cezası verilir.

Bu bende göre yıktırılan yapıların enkazına ilgili dairelerce el konulur.

Enkazın kullanılabilir olanları ilgili belediye ve İl Özel İdarelerine irad kaydedilir.

d) İlgili belediyesince veya Valilikçe İmar mevzuatına aykırı ruhsat verenler, ruhsat verilmesine izin verenler ve görevini kötüye kullananlar ile yasaya göre yapılacak değerlendirmeleri etkileyecek biçimde gerçeğe aykırı beyanda bulunanlar (veya belge düzenleyenler, fiilleri daha ağır bir cezayı gerektirmediği takdirde bir yıldan 3 yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılırlar).

e) Gerçek ve özel hukuk tüzel kişilerine ait 6785 sayılı İmar Yasasının 6 nci maddesinde belirtilen korunmaya alınan tarihi veya mimari değeri bulunan han, hamam, konak, yıkık ev gibi eski eser ve tarihi sanat yapılarının yanmaları veya herhangi bir şekilde yıkılmaları halinde, o yapının arsası Kültür ve Turizm Bakanlığınca kamulaştırılır. Ancak uygulamaya ait esaslar Kültür ve Turizm Bakanlığı ile İmar ve İskan Bakanlığınca düzenlenir.

49- Geçici Olarak Elektrik ve Su Bağlanması :

Yasa kapsamına giren ve halen kulanılmakta olan yapıların elektrik ve su bağlantıları ilgili yasalarında da öngörülen ödemeler yerine getirilmek kaydıyla bu yapılara ruhsat ve kullanma izni verilinceye kadar, daha önce bu bağlantıları yapılmış olanlar için elektrik ve suyu kesilmiş olsa dahi kendilerine ruhsat ve kullanma izni verilinceye kadar bu bağlantılar devam eder.

Kullanılmakta olup, henüz bağlantısı yapılmamış olanlara, yine ilgili yasalarındaki ödemeleri yerine getirmek kaydıyla bir program dahilindeki ruhsat ve kullanma izni verilinceye kadar geçici olarak bağlantıları yapılabilir.

İnşaat ruhsatı ve kullanma izni alınmamış olmasına rağmen işletme izni alınmış yapılarda, izin alınmış işletmenin sahibinin değişmesi halinde işletmede olan kişilere yapı ve kullanma izni almalarına kadar diğer hususları Küşat Yönetmeliğine uygun olarak kaydıyla geçici olarak işletmelerine izin verilir.

50- Ankara Şehri İmar Müdürlüğü :

Bu yönetmelik içinde Belediye ve Belediye encümenine verilen görev ve yetkiler; Ankara’da 28 Mayıs 1928 tarih ve 1351 sayılı yasaya verilen görev ve yetki çerçevesinde, Ankar a Şehri îmar Müdürlüğü ve İmar İdare Heyetince kullanılır ve bu yetkiler yasanın 14 üncü maddesi esaslarına göre devredilebilir.

51- Sulama Projesi Uygulanan Alanlar :

Bir sulama projesinin uygulandığı sulama alanlarında bulunan ve kullanışları sebebiyle sulama suyunu kirleterek kullanılmaz hale getiren yapılar Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünce mühürlenerek bu zararlar giderilinceye kadar içlerindeki faaliyet durdurulur.

52- Yürürlük :

Bu yönetmelik Resmi Gazetede yayımı tarihinde yürürlüğe girer.

53- Yürütme :

Bu yönetmeliği İmar ve İskan Bakanlığı yürütür.

Kaynak; https://www.resmigazete.gov.tr/arsiv/18146.pdf

Düzenleyen; İnş. Müh. Mithat GÜNEY, PMP